Op het dossier Oekraïne toonde Schoof daadwerkelijk leiderschap
In dit artikel:
Oud-premier Dick Schoof krijgt in dit stuk zowel kritiek als complimenten: zijn afscheidsinterviews en zelfverdedigende verklaringen voedden het beeld van een ijdele topambtenaar, zoals critici aanvoerden, maar tegelijk verdient hij erkenning voor zijn geopolitieke daadkracht, met name rond de oorlog in Oekraïne.
Schoofs politiek moeilijke uitgangspositie speelde een grote rol in de negatieve beoordeling. Hij was partijloos en leidde een broze coalitie waarin fracties elkaar geen successen gunden; debatten waren fel, en in Brussel miste hij vaak informele bondgenoten om zaken soepel te regelen. Bij binnenlandse dossiers, zoals de Voorjaarsnota, kwam zijn machtstekort tot uiting: reconstructies beschrijven hoe hij letterlijk in de gang moest wachten tot fractievoorzitters tot elkaar kwamen. Dat alles versterkte het beeld van een premier die niet altijd de juiste toon of terughoudendheid koos bij zijn aftreden.
Tegelijk toont het artikel aan dat Schoof op het voor Nederland en Europa meest ingrijpende dossier wel degelijk leiderschap heeft getoond. Toen Oekraïne vorig jaar in maart acuut middelen nodig had om te overleven, besloot Schoof de neutralere rol los te laten en maakte hij 3,5 miljard euro vrij—een stap die verrassend uitpakte voor partijen als PVV en BBB. Hij trok hiermee verantwoordelijkheid naar zich toe en plaatste de Nederlandse steun aan Oekraïne op het hoogste politieke niveau. Al eerder, als nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid, speelde hij een rol bij het terughalen van de lichamen van MH17-slachtoffers, wat zijn betrokkenheid bij veiligheidsonderwerpen onderstreept.
De auteur benadrukt waarom die keuzes belangrijk waren: de oorlog aan de oostflank raakt niet alleen Oekraïne, maar ook de veiligheid, economie en samenleving in Nederland — hogere energiekosten, minder sociale ruimte en opvang van vluchtelingen zijn concrete gevolgen. Maar bovenal staat in deze strijd het principe van nationale soevereiniteit en zelfbeschikking op het spel; de aanval op Oekraïne is volgens het stuk ook bedoeld om identiteit en democratische keuze te onderdrukken. De inzet van Nederland wordt gezien als steun aan een volk dat vecht voor zijn bestaan en voor Europese vrijheden, en als investering in het voorkomen van verdere escalatie.
Als blijk van waardering kreeg Schoof van president Zelensky een hoge onderscheiding voor buitenlanders. Temidden van alle kritiek herinnert het artikel eraan dat zulke concrete, geopolitieke beslissingen ook een blijvende positieve noot in zijn politieke erfenis kunnen vormen — mogelijk met een mildere historische beoordeling dan de onmiddellijke reacties doen vermoeden.