Op de uitvaart van Anja (59) uit Assen dreigde niemand te komen. 'Triest dat mensen zo aan hun einde komen'
In dit artikel:
Op de parkeerplaats van uitvaartcentrum De Boskamp in Assen was het op een koude dinsdagochtend stil toen de crematie van Anja (59) gepland stond: een klein bordje bij het pad vermeldde ‘A.J. van R.’, maar bezoekers waren er nauwelijks. Anja, actief op Facebook met 613 vrienden en liefhebber van motorsport, stierf na een snelle achteruitgang van haar gezondheid. Omdat er geen familie was of niemand de uitvaart wilde regelen of betalen, nam de gemeente Assen de plechtigheid op zich.
De sobere, door de gemeente georganiseerde dienst vond plaats in een kleine zaal met ruimte voor 35 mensen; uiteindelijk waren er alleen twee zorgmedewerkers aanwezig die Anja kenden van hun werk en een oude vriendin, Atie, die speciaal was komen rijden. Haar persoonlijke bezittingen pasten in een groene Poiesz-bag die in een hoek stond — het tastbare overblijfsel van iemands leven. Na een korte plechtigheid met twee liedjes werd de kist gesloten en de as later diezelfde dag uitgestrooid op het strooiveld naast De Boskamp.
Dit is geen uitzondering in Noord-Nederland: jaarlijks regelen gemeenten in Drenthe en Groningen gezamenlijk zo’n 140 uitvaarten voor mensen voor wie niemand anders opdraait. Over de afgelopen vijf jaar waren dat ongeveer 680 uitvaarten, met een totaalplaatje van bijna 2 miljoen euro. In sommige gemeenten wordt veel zuiniger geopereerd dan in andere: Groningen werkt met een standaardreserve van circa €1.250, terwijl Aa en Hunze, Tynaarlo en Pekela gemiddeld rond de €3.000–€3.300 per plechtigheid uittrekken. Keuzes — cremeren of begraven, al dan niet een ceremonie — bepalen sterke verschillen in kosten en vorm.
Gemeentelijke uitvaarten volgen vaak strikte, sobere regels: geen rouwadvertentie, geen rouwkaarten, korte diensten (meestal maximaal 30 minuten), geen nabeschouwing met consumpties en bij begrafenis meestal geen gedenksteen. Ambtenaren zoeken eerst naar een uitvaartverzekering of nalatenschap die de kosten kan dekken; meestal is die er niet en betaalt de gemeente. Uitvaartverzorger Matthias Westera, die meerdere van deze diensten verzorgt, noemt het een administratief vangnet en neemt uitvoerend een pietje voor mensen die vaak eenzaam, verslaafd, vervreemd of maatschappelijk uitgesloten waren. Hij ervaart het organiseren van zulke afscheidsceremonies als emotioneel wrang maar belangrijk: elk afscheid verdient aandacht.
Naast de cijfers en procedures toont het verhaal van Anja — haar mantelzorgerverleden, de buurman die bij haar in de gaten hield, de vriendin die niet kon betalen maar toch kwam — de menselijke kant van sociale vereenzaming. Haar Facebookprofiel blijft online; tastbare herinneringen zijn schaars. Journalisten van DVHN waren aanwezig op verzoek van de uitvaartverzorger, na afstemming met de gemeente.
De casus roept bredere vragen op over hoe gemeenschappen omgaan met sociaal isolement, financiële drempels en de eindzorg voor mensen zonder netwerk — en laat zien dat, ondanks formele regelingen, veel sterfgevallen eindigen in betrekkelijke stilte.