Op 98-jarige leeftijd hangt Amerikaanse toch nog naast haar grote idool Piet Mondriaan

In dit artikel:

Lois Dodd, een 98-jarige Amerikaanse schilder die al tachtig jaar dagelijks werkt, krijgt dit weekend haar eerste grote overzichtstentoonstelling in Europa: Framing the Ephemeral in Kunstmuseum Den Haag. De expositie brengt ongeveer honderd schilderijen samen en plaatst Dodd voor het eerst in een zaal naast werken van Piet Mondriaan — wat extra zeggingskracht krijgt doordat het Haagse museum de grootste Mondriaan-collectie ter wereld bezit.

Dodd bleef lang buiten de canon, ondanks haar rol in het naoorlogse New York; pas op haar 85e had ze een eerste solotentoonstelling in een Amerikaans museum. Volgens het museum leidde haar afstand tot modieuze stromingen ertoe dat zij door de kunstwereld over het hoofd werd gezien, terwijl haar blik juist een gemis bleek in de traditionele geschiedschrijving van de kunst.

Haar werk toont ogenschijnlijk alledaagse scènes: verstilde landschappen, nachtelijke luchten, interieurs gezien via ramen of deuropeningen, verweerde schuren en stedelijke taferelen. Ze schildert vaak buiten of vanuit huis, werkt met snelle penseelstreken en dunne verflagen, en maakt kleurcomposities uit simpele elementen zoals wapperende waslijnen — primaire kleuren en strakke lijnen die in vorm en gevoel naar Mondriaan verwijzen. Een lokale brandweeroefening bijvoorbeeld leidde tot doeken waarop huizen met uitslaande vlammen zijn weergegeven.

Omdat veel bruikleengevers hun werken snel terugwilden, kan de tentoonstelling niet op reis; het overzicht is daardoor een bijzonder cadeau voor Den Haag, aldus het museum. Bij de tentoonstelling verschijnt ook een omvangrijke catalogus met bijdragen van bekende Amerikaanse schrijvers en is er een documentaireproject: fotograaf en filmmaker Gerrit Schreurs verzamelde negen uur aan interviews en beelden in New York; een eerste montage van 34 minuten is in het museum te zien en trekt al belangstelling uit de Verenigde Staten.

De expositie biedt niet alleen een kennismaking met Dods oeuvre, maar plaatst ook haar late erkenning en de ongelijkheid in aandacht tussen mannelijke en vrouwelijke kunstenaars in een groter perspectief. Voor bezoekers die haar werk nog niet kennen, is dit een zeldzame kans om een lange, consistente schilderpraktijk en een eigen, ingetogen visie op het alledaagse naast een monument als Mondriaan te zien.