Oost-Europese kerncentrales in problemen door aanhoudende hitte

In dit artikel:

Hongarije legt zijn enige kerncentrale Paks maandag volledig stil, voor het eerst in 44 jaar. Door aanhoudende hitte en droogte is het waterpeil van de Donau zo ver gedaald dat er onvoldoende koelwater beschikbaar is. Premier Peter Magyar meldde in de nacht van zondag op maandag dat een van de twee nog actieve reactoren al was teruggeschakeld. Daarmee daalde de productie tot 240 megawatt; vanaf maandag valt ongeveer 2.000 megawatt Hongaarse productie weg.

Paks levert normaal ongeveer 45 procent van de Hongaarse elektriciteit. Het wegvallen van de centrale komt op een moment dat het stroomverbruik door temperaturen tot 42 graden circa 20 procent boven het normale zomerniveau ligt. De regering zet stroomreserves in, regelt extra import en vraagt grote verbruikers vrijwillig te besparen. Onder meer Mercedes en Suzuki verlagen het verbruik in hun Hongaarse fabrieken. Ook wordt goederenvervoer per spoor tijdens piekuren beperkt en gaat de verlichting van overheidsgebouwen uit. Verplichte besparingen zijn niet uitgesloten; huishoudens worden volgens de regering als laatste geraakt. De extra import kan 275 tot 550 miljoen euro kosten en de problemen kunnen nog weken aanhouden.

Ook Roemenië heeft voor augustus een nationale noodtoestand uitgeroepen. Bij kerncentrale Cernavoda is een reactor stilgelegd door het lage Donaupeil. De autoriteiten willen water uit het nabijgelegen Donau-Zwarte Zeekanaal omleiden om de koeling van de tweede reactor, met een vermogen van 706 megawatt, veilig te stellen. Die twee reactoren voorzien normaal in bijna een vijfde van de Roemeense stroombehoefte. Hoewel eerder werd gemeld dat ook de tweede reactor zou worden uitgeschakeld, bleef die voorlopig in bedrijf nadat de omstandigheden kortstondig verbeterden.

Bij de Roemeense grens bedroeg de afvoer van de Donau 1.650 kubieke meter per seconde, tegenover gemiddeld 4.750 in juli. Naar verwachting daalt die tot 1.500, dicht bij het historische record uit 1985. Roemenië bespreekt daarom extra stroomimport met Oekraïne, Griekenland en Bulgarije. De combinatie van hoge temperaturen, een stijgende vraag naar koeling en beperkte binnenlandse productie vergroot het risico op avondtekorten. Ook Frankrijk moest door de hitte een reactor van de centrale Golfech stilleggen, om oververhitting van het rivierwater te voorkomen.