Oorlogstaal zonder bewijs: Yeşilgöz stuurt de Kamer geen bewijs over de Russische drones, en Van Houwelingen (FVD) heeft gelijk

In dit artikel:

FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen vroeg minister van Defensie Dilan Yeşilgöz op 25 september om het bewijs voor Russische betrokkenheid bij een drone-incident in Leipzig en bij cyberaanvallen in Nederland. Het antwoord kwam bijna vier weken later, mede namens de minister van Binnenlandse Zaken, maar bevatte volgens de auteur geen nieuw of controleerbaar bewijs.

Op 4 augustus werd bij een vrachtvliegtuig op luchthaven Leipzig/Halle een drone met explosieven gevonden. Het explosief ging niet af. De Duitse regering wees Rusland op 1 september aan als verantwoordelijke, maar maakte de onderliggende informatie niet openbaar. Yeşilgöz nam die conclusie over en stelde dat het incident past in Russisch gedrag dat angst zaait, de NAVO probeert te verdelen en steun aan Oekraïne ondermijnt. Voor verdere informatie verwees zij naar de gebruikelijke, deels vertrouwelijke kanalen voor de Kamer.

Ook over de cyberaanvallen verwees de minister naar openbare jaarverslagen van de AIVD en MIVD, eerdere meldingen over een Russische hackersgroep en een advies over het hacken van Signal-accounts. Volgens Van Houwelingen bleef daarmee juist zijn verzoek om het bewijs ter controle te zien onbeantwoord. De regering stelde dat vertrouwelijke aspecten alleen via de daarvoor bestemde kanalen worden gedeeld.

De auteur vindt dat onvoldoende, zeker omdat Yeşilgöz Rusland eerder in een debat over de defensiebegroting “onze vijand” noemde en zei dat Nederland niet alleen moet afschrikken, maar ook moet kunnen vechten. Zulke uitspraken over een kernmacht en de bijbehorende hogere defensie-uitgaven zouden volgens het stuk een stevige onderbouwing en parlementaire controle vereisen.

Duitsland zegt zijn oordeel te baseren op politieonderzoek, een herkenbaar daderpatroon en inlichtingen. Volgens Berlijn waren zogenoemde low-level agents namens Russische staatsdiensten actief; het Russische consulaat in Bonn werd daarom per 18 september gesloten. Moskou ontkent de beschuldigingen. Zolang het bewijs geheim blijft, kan de Nederlandse Kamer volgens de auteur niet zelfstandig beoordelen welke lezing klopt.

Het artikel benadrukt dat het delen van inlichtingen soms beperkt moet blijven om bronnen te beschermen, maar pleit ervoor het beschikbare bewijs minstens vertrouwelijk met alle Kamerleden te delen en openbaar te maken wat dat wel kan. De auteur verwijst daarbij naar de lessen van de Nederlandse steun voor de inval in Irak in 2003, die mede was gebaseerd op niet-bestaande massavernietigingswapens. De conclusie is dat het kabinet verdere stappen tegen Rusland pas zou moeten zetten nadat het parlement de onderbouwing heeft kunnen controleren.