Oorlog lijkt kiezers niets te schelen, zo blijkt uit de verkiezingen in Rusland, Israël en de VS

In dit artikel:

Tussen eind september en begin november 2026 gingen Rusland, Israël en de Verenigde Staten naar de stembus, terwijl alle drie landen betrokken waren bij grote oorlogen. Toch speelden die conflicten nauwelijks een rol in de verkiezingscampagnes. Dat is opmerkelijk, omdat de oorlogen grote internationale gevolgen hebben en dagelijks slachtoffers eisen.

In Rusland was de oorlog tegen Oekraïne volledig uit het publieke en politieke debat verdwenen. Het gebruik van het woord ‘oorlog’ kan daar zwaar worden bestraft, en partijen die het onderwerp wilden bespreken, werden verboden. Kiezers konden daardoor vooral op pro-Poetinleuzen stemmen of thuisblijven.

Ook in Israël bleef de oorlog grotendeels buiten beeld. Premier Netanyahu benadrukte wel de dreiging van Iran en de noodzaak van een nieuwe aanval, maar over Gaza werd tijdens de campagne nauwelijks gesproken. In de Verenigde Staten was de oorlog tegen Iran formeel wel een verkiezingsthema, maar voor de meeste kiezers stond die laag op de prioriteitenlijst. Inflatie, corruptie en de staat van de democratie vonden zij veel belangrijker; de oorlog werd vooral gevoeld via hogere brandstofprijzen.

De auteur waarschuwt dat klassieke ideeën over de relatie tussen oorlog, democratie en publieke opinie in deze gevallen niet goed lijken te werken. In Rusland houdt de regering de oorlog zo veel mogelijk buiten het dagelijks leven, terwijl kiezers in Israël en de VS oorlog vooral lijken te accepteren zolang ze er zelf weinig last van hebben. Die maatschappelijke apathie kan oorlogen volgens de auteur juist makkelijker laten voortduren en vormt mogelijk een van de gevaarlijkste kenmerken van deze tijd.