Oorlog is bepaald nog niet voorbij na deal tussen VS en Iran
In dit artikel:
De Verenigde Staten en Iran bereikten zondag overeenstemming over de uitgangspunten voor onderhandelingen om de oorlog te beëindigen, maar de concrete inhoud blijft grotendeels onduidelijk omdat de tekst van het akkoord nog niet openbaar is. Het gaat niet om een definitief vredesverdrag maar om een ‘memorandum van wederzijds begrip’ dat moet dienen als basis voor gesprekken die samenhangen met een verlenging van het huidige staakt-het-vuren met zestig dagen. De formele ondertekening is gepland voor vrijdag in Genève; Pakistan trad op als belangrijkste bemiddelaar.
Belangrijke knelpunten — zoals heropening van de Straat van Hormuz, de toekomst van Iran’s nucleaire programma en mogelijke opheffing van sancties — zijn niet uitgewerkt in de gepubliceerde verklaringen. Partijen geven bovendien tegenstrijdige versies van wat er is afgesproken, wat de houdbaarheid van de overeenkomst moeilijk te beoordelen maakt. President Trump kondigde aanvankelijk aan dat de Straat tolvrij zou openen en de Amerikaanse blokkade zou worden opgeheven, en stelde later dat heropening ook kan gebeuren in verband met het ruimen van mijnen. Iraanse staatsmedia meldden juist dat de Straat binnen dertig dagen onder “Iraanse regelingen” zou worden heropend, en dat Iran en Oman tolheffing en zelfs het tegenhouden van bepaalde schepen zouden kunnen rechtvaardigen — iets wat Washington als onaanvaardbaar bestempelt omdat het de internationale toegang zou beperken.
De onderhandelingen werden op het laatste moment bijna ondermijnd door militaire escalaties. Na een door Hezbollah gelanceerde droneaanval op Israël voerde Israëlische luchtmacht een luchtaanval uit op een locatie in Beiroet waarbij meerdere doden vielen. Dat incident veroorzaakte woede in Teheran en ook in Washington; Trump uitte scherpe kritiek richting de Israëlische premier Netanyahu en zei dat de aanval precies voor de geplande ondertekening plaatsvond. Pakistan en Iran verklaarden dat militaire operaties “onmiddellijk en permanent” op alle fronten, inclusief Libanon, worden gestaakt — een passage die in westerse verklaringen niet op dezelfde manier terugkeerde.
In Israël bestaat veel scepsis en verontwaardiging: critici stellen dat het memorandum de kernproblemen niet wegneemt, zoals het Iraanse raketprogramma of steun aan regionale groeperingen als Hezbollah, en vrezen dat opheffing van sancties het regime kan versterken. Politieke leiders als Naftali Bennett en ministers binnen Netanyahu’s campagneren uitten scherpe kritiek. Israël kondigde aan zijn militaire positie in Zuid-Libanon te handhaven, terwijl Teheran waarschuwt Washington verantwoordelijk te houden voor toekomstige Israëlische acties in Libanon.
Kortom: een symbolische, fragiele stap richting onderhandelingen, maar met veel openstaande kwesties en geopolitieke spanningen die de levensvatbaarheid van het akkoord onzeker maken.