Oorlog en vrede als verdienmodel

In dit artikel:

Blogger EscapeKey (ESC) betoogt op Substack dat achter de hedendaagse oorlogen — met name in Oekraïne, Gaza en potentiële confrontaties met Iran — een financiële logica schuilt: conflicten creëren markten voor omvangrijke wederopbouwkredieten en investeringsprojecten waar westerse banken en investeerders van profiteren. In een scherpe analyse richt ESC zich vooral op twee vertrouwelingen van Donald Trump, vastgoedmagnaat Steve Witkoff en schoonzoon Jared Kushner, die namens Trump wereldwijd onderhandelen over “vredes-” en handelsakkoorden zonder klassieke diplomatieke achtergrond of formele regeringsfuncties.

Wat Witkoff en Kushner doen, volgens ESC, lijkt minder op traditioneel vredeswerk en meer op het smeden van een financieel beloningssysteem voor partijen die voordeel zien in oorlog en wederopbouw. Eerst wordt een conflict gevoerd — met bijbehorende winsten voor het militair‑industriële complex — waarna na een akkoord enorme leningen nodig zijn om landen te herstellen. Deze leningen komen vaak via multilaterale instanties (EU, IMF, Wereldbank) en private investeerders, waardoor westerse belastingbetalers en de bevolking van het getroffen land de rekening (deels) dragen. Dergelijke voorwaarden binden het herstelde land economisch en politiek aan westerse financiers.

Concreet: voor Oekraïne ligt volgens ESC een hulppakket van ongeveer 800 miljard dollar klaar, met een aanvullende EU-toezegging van 90 miljard die volgens Brussel pas terugbetaald hoeft te worden als Rusland ergens aansprakelijk wordt gesteld — praktisch gezien een zeer onzekere terugvordering. Grote spelers als BlackRock, KKR en consortia rond de Rothschild-banken zouden klaarstaan om in te stappen zodra een “vredesakkoord” gesloten is. ESC ziet in die druk op president Zelensky om akkoord te gaan een financieel motief.

Ook Gaza vormt volgens de analyse een lucratieve propositie. De beoogde Vredesraad — een bestuursvorm die onder meer door Trump wordt gepromoot — zou deelname eisen van partijen die elk minstens 1 miljard dollar investeren. Investeerders als Apollo Global Management en KKR worden genoemd; Marc Rowan (Apollo) waardeert Gaza’s vastgoedpotentieel op zo’n 115 miljard dollar. Tot nu toe hebben de VS en andere overheden al ongeveer 17 miljard dollar toegezegd voor Gaza. Kushner presenteert zulke projecten als gelegenheid voor regionale aannemers en investeerders.

ESC waarschuwt dat een soortgelijk patroon ook geldt voor Iran en de Golfstaten: verwoesting levert orders voor wapenfabrikanten op, herstelplannen openen markten en kunnen bovendien dienen als route om landen terug te brengen in het westerse financiële systeem. Dat laatste is relevant voor Iran, dat jarenlang buiten westerse betalingskanalen stond.

De samenhang tussen politiek en zakelijke belangen van Witkoff en Kushner wordt nader uitgewerkt. Kushner leidt Affinity Partners (eind 2025 circa 6,2 miljard dollar onder beheer), grotendeels gefinancierd door Golfstaten, met Saoedi-Arabië als belangrijke geldschieter. Hij onderhoudt ook relaties met investmentbanken zoals Rothschild & Co, die al eerder bij Oekraïense schuldherstructureringen betrokken was. Kushner’s netwerken omvatten daarnaast sterke Joodse en politieke connecties. Witkoff heeft zware investeringen van Qatar en Abu Dhabi in zijn vastgoedbedrijf en zakelijke banden met Russische oligarchen. Samen zijn zij ook actief in onderhandelingen tussen Marokko en Algerije over gaspijpleidingen en spreken ze over Iran met Pakistan.

Wanneer het publiek of journalisten vragen naar belangenconflicten, houden Kushner en Witkoff het op ervaring en vertrouwensrelaties; Kushner zei over zijn mandaat dat het simpel was: “don’t make a bad deal.” ESC en anderen tonen zich echter kritisch: de combinatie van privébelangen, enorme financiële belangen in wederopbouw en politieke invloed wekt wantrouwen bij veel betrokken partijen. Volgens ESC is het patroon inmiddels te zichtbaar geworden en vermindert dat de geloofwaardigheid van Witkoff en Kushner als bemiddelaars.

Kortom: de analyse stelt dat de hedendaagse vredesinitiatieven door Trump‑gezanten niet louter humanitair of diplomatiek gemotiveerd zijn, maar sterk verweven met financieel gewin voor banken, investeringsmaatschappijen en connecties van de onderhandelaars. Dat roept fundamentele vragen op over belangenverstrengeling, macht en wie uiteindelijk betaalt voor — en profiteert van — de wederopbouw na conflict.