Oorlog die de VS en Israël voeren tegen Iran, gaat derde dag in: hier gaat het over
In dit artikel:
De Verenigde Staten en Israël voeren inmiddels twee dagen achtereen bombardementen op Iran, nadat de aanvallen zaterdag begonnen en daarbij volgens Iraanse bronnen opperste leider ayatollah Ali Khamenei om het leven kwam. De luchtaanvallen troffen onder meer het ministerie van Inlichtingen, het ministerie van Defensie, het hoofdkwartier van de atoomorganisatie en complexen van de Revolutionary Guard. Washington zegt meer dan duizend doelen te hebben geraakt: commandocentra, luchtafweersystemen, schepen en communicatienetwerken.
Teheran droeg het zwaarst onder vuur, maar er werden ook explosies gemeld in Qom, Isfahan, Kermanshah, Karaj, Khorramabad en Tabriz; in totaal zouden 24 van de 31 provincies doelwit zijn geweest. Naast Khamenei vielen meerdere hoge (militaire) functionarissen; berichten over de dood van oud-president Mahmoud Ahmadinejad circuleren, maar zijn partij ontkent dat. Iraanse autoriteiten spreken van honderden doden en gewonden; onafhankelijke schattingen variëren. Staatspers berichtte dat bij een bombardement op een meisjesschool in het zuiden meer dan 165 meisjes omkwamen, maar die claim is moeilijk verifieerbaar omdat ze vrijwel uitsluitend via staatsmedia verschijnt.
Iran reageerde snel met vergeldingsraketten en -drones richting Israël, verschillende Golfstaten en meerdere Amerikaanse bases in de regio (onder meer Al-Udeid in Qatar, Al-Salem in Koeweit, Al-Dhafra in de VAE en een basis in Bahrein). Er werden explosies gerapporteerd in Dubai, Abu Dhabi, Doha, Manama, Juffair en zelfs Riyad. Bij Iraanse tegenaanvallen vielen ook in Israël tientallen doden, onder andere na een raketaanval op Bet Shemesh. De confrontaties hebben zich ook buiten Iran en Israël verspreid: burgers in de Verenigde Arabische Emiraten, Koeweit, Qatar, Bahrein en mogelijk Jordanië raakten gewond of werden gedood. Ten minste drie Amerikaanse militairen zijn omgekomen; vijf anderen raakten zwaargewond.
Na Khamenei’s dood is Alireza Arafi als tijdelijke opvolger naar voren geschoven om de Iraanse tegenreactie te coördineren en de vervanging van gesneuvelde topfiguren te regelen. Analisten verwachten dat Iran zal proberen het conflict te rekken en geregeld stapsgewijs te escaleren — denk aan aanvallen op olietankers of het neerhalen van vliegtuigen — omdat het regime vecht om te overleven. De rol van regionale proxygroepen zoals Hezbollah vergroot de kans dat de oorlog zich verder regionaliseert.
De Amerikaanse president Donald Trump bevestigde dat de VS grootschalige gevechtsoperaties zijn begonnen en stelde dat het doel is bedreigingen door het Iraanse regime uit te schakelen en te voorkomen dat Iran kernwapens ontwikkelt. Zijn opmerkingen over de duur en omvang van toekomstige acties — variërend van enkele dagen tot een mogelijke langdurige bezetting — wekten kritiek: experts zeggen dat er geen duidelijk, openbaar stappenplan lijkt te bestaan voor hoe de V.S. deze oorlog strategisch wil voeren.
Veel feiten blijven onduidelijk of moeilijk onafhankelijk te verifiëren vanwege de informatiecontrole en de snelle ontwikkelingen. Het nieuws wordt voortdurend geüpdatet naarmate nieuwe informatie binnenkomt.