Ook over Europa razen regelmatig tornado's, maar 'kans op een zware blijft klein'

In dit artikel:

Een tornado heeft gisteren het Zuid-Franse dorp Pomas in enkele minuten zwaar beschadigd. Meteoroloog Pieter Groenemeijer van het European Severe Storms Laboratory schat de kracht op IF2 tot IF3, met windsnelheden van ongeveer 200 tot 300 kilometer per uur. Tornado’s van die sterkte komen enkele keren per jaar in Europa voor.

In Europa, inclusief Rusland, worden jaarlijks gemiddeld zo’n 380 tornado’s geregistreerd. Vooral rond de Middellandse Zee komen ze relatief vaak voor. Frankrijk telt gemiddeld ongeveer dertig tornado’s per jaar, waarvan er circa drie kracht IF2 of hoger bereiken. De zwaarste categorie op de Fujita-schaal is IF5, met windsnelheden tot ongeveer 500 kilometer per uur.

De tornado bij Pomas ontstond uit een supercel, een zware, roterende onweersbui. Warme, vochtige lucht vanaf de Middellandse Zee zorgde samen met voldoende energie en veranderende wind op grotere hoogte voor gunstige omstandigheden. Zulke buien gaan vaak gepaard met veel bliksem en kunnen ook zware windstoten veroorzaken.

Ook in een strook van Noordwest-Frankrijk via België naar Nederland ontstaan relatief vaak tornado’s, doordat warme en vochtige lucht daar geregeld botst met koelere lucht. Voor donderdag en vrijdag wordt in Nederland stevig onweer verwacht, maar dat betekent niet automatisch dat er tornado’s komen. Vooral de windcondities zijn moeilijk te voorspellen; de kans op een tornado zoals die in Frankrijk is volgens Groenemeijer klein.

Computermodellen kunnen gebieden met zwaar onweer redelijk aangeven, maar voorspellen moeilijk of een bui daadwerkelijk een tornado vormt. Ook is niet duidelijk of klimaatverandering tot meer tornado’s leidt, omdat tegenwoordig veel meer meldingen binnenkomen dankzij smartphones. Een warmer klimaat kan wel omstandigheden voor zware onweersbuien, zoals hagel, versterken.

Nederland werd in 1927 getroffen door een uitzonderlijke IF5-tornado in de Achterhoek. Bij een tornado is een kelder of een plek met zoveel mogelijk muren tussen jezelf en de tornado het veiligst; ramen moeten worden vermeden. Het filmen van een naderende tornado brengt volgens Groenemeijer onnodige risico’s met zich mee.