Ook Nederland boycot Israëlische producten uit door Israël bezette gebieden. Handhaving wordt lastig

In dit artikel:

Nederland verbiedt vanaf 22 september de import, koop en verkoop van producten uit illegale Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en de Golanhoogte. Het kabinet ziet handel met die nederzettingen als steun aan een situatie die in strijd is met het internationaal recht en wijst erop dat Israël sinds de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 geen stappen heeft gezet om de bezetting te beëindigen. Ook verwijst het naar nieuwe VN-resoluties uit september 2024 die derde landen oproepen in actie te komen.

Een EU-brede boycot kwam er niet, omdat lidstaten verdeeld zijn en sancties unaniem moeten worden gesteund. Spanje, België, Slovenië en Ierland gingen Nederland al voor, terwijl onder meer Duitsland tegen is. De Tweede Kamer drong al twee keer aan op nationale maatregelen, waarna het kabinet in mei akkoord ging.

De praktische impact van het verbod is waarschijnlijk beperkt. Grote ketens als Albert Heijn zeggen geen goederen uit bezet gebied te verkopen; Lidl geeft geen duidelijk antwoord maar zegt zich aan handelsbeperkingen te houden. Het Israël Producten Centrum in Nijkerk erkent dat een deel van het assortiment uit nederzettingen komt en noemt de maatregel oneerlijk en symbolisch. Het bedrijf dreigt met een kort geding.

Handhaving blijft lastig, waarschuwen douane en FIOD. Controle aan de grens gebeurt steekproefsgewijs en de herkomst van producten is moeilijk vast te stellen. Bovendien kunnen goederen via andere EU-landen Nederland bereiken. Daarom bevat de regeling naast een importverbod ook een verkoop- en koopverbod, regels voor tussenhandel en een verbod op omzeiling.