Ook in Nederland staan bibliotheken onder druk. Daarom nodigde de KB Nationale Bibliotheek de Amerikaanse activist Leila Green Little uit

In dit artikel:

Nederlandse bibliotheken maken zich zorgen over toenemende druk op hun vrije informatievoorziening en nodigden daarom woensdag in Den Haag de Amerikaanse activiste Leila Green Little uit. Zij werd in Texas het gezicht van verzet tegen boekencensuur, nadat ze samen met anderen de staat aanklaagde omdat zeventien boeken uit een openbare bibliotheek waren verwijderd.

Little ontdekte in 2021 in haar woonplaats Llano, een conservatieve gemeenschap, dat boeken uit de collectie werden gehaald. Wat begon met omstreden kinderboeken groeide uit tot een bredere zaak over titels over oorlogsgeschiedenis, racisme en seksuele voorlichting. Hoewel een rechter haar aanvankelijk gelijk gaf, oordeelde een federaal hof later dat lokale overheden bibliotheken mogen beïnvloeden. Daardoor, zegt Little, staan bibliotheken in delen van de VS steeds meer onder politieke controle.

Volgens haar is boekencensuur in Amerika de afgelopen jaren sterk toegenomen, vooral gericht op verhalen over diversiteit, LHBTIQ+, seksualiteit en racisme. De druk beperkt zich niet tot papieren boeken: budgetten worden gekort, digitale toegang beperkt en bibliothecarissen geïntimideerd of ontslagen. Ook zijzelf en haar gezin kregen online en persoonlijk bedreigingen.

De KB ziet geen directe Amerikaanse situatie in Nederland, maar wel waarschuwende signalen, zoals bedreigingen van bibliotheken, vernielingen en verdwenen boeken. Directeur Wilma van Wezenbeek benadrukt dat toegang tot informatie een kernwaarde van de democratie is. In het nieuwe collectieplan van openbare bibliotheken staat daarom expliciet dat niemand anderen mag verhinderen materiaal te gebruiken. Nederlandse wetgeving geeft bibliotheken bovendien een onafhankelijke positie en beschermt ze tegen politieke inmenging. Naast wetten zetten bibliotheken in op mediawijsheid en leesbevordering om de vrije toegang tot informatie te beschermen.