Ook huishoudens in Amsterdam straks op wachtlijst voor zwaardere stroomaansluiting
In dit artikel:
Amsterdam waarschuwt dat huishoudens vanaf 1 juli voor het eerst ook op een wachtlijst voor een zwaardere stroomaansluiting kunnen belanden vanwege een overbelast elektriciteitsnet. Tot nu toe trof die krapte vooral grootverbruikers (ongeveer zeshonderd bedrijven in Amsterdam), maar door stijgende vraag — laadpalen, warmtepompen, inductiekookplaten en veel nieuwbouw — wordt het probleem zichtbaar voor kleinere bedrijven en woningen.
Wat verandert per 1 juli?
- De Autoriteit Consument & Markt (ACM) invoert een nieuw prioriteringskader. Eerst worden projecten die de netcongestie helpen terugdringen (zoals batterijparken) aangesloten, daarna aansluitingen van strategisch belang (ziekenhuizen, waterschappen, defensie) en pas daarna basisvoorzieningen zoals woningen, scholen en openbaar vervoer.
- Netbeheerders gaan aanvragen niet langer vooraf scheiden en ruimte reserveren voor kleinverbruikers; alle verzoeken worden vanaf dan gelijk behandeld. Dat vergroot de kans dat particulieren en kleine bedrijven op een wachtrij terechtkomen.
Waarom Amsterdam nog geen aansluitstop heeft
Amsterdam had de afgelopen jaren in prognoses bewust extra ruimte vrijgehouden voor kleinverbruikers en nieuwbouw, waardoor de druk hier tot nu toe minder acuut is dan in Utrecht. In Utrecht leidde de situatie recent tot een daadwerkelijke aansluitstop; ongeveer 35.000 nieuwbouwwoningen kunnen daar niet meer worden aangesloten. In Amsterdam is die weg nog niet afgesloten, maar het risico is reëel.
Gevolgen voor projecten en woningbouw
De gemeente stelt dat 1.600 gemeentelijke projecten risico lopen door de krapte; in tweehonderd gevallen is de situatie kritiek (onder meer scholen, opvanglocaties en sporthallen). Amsterdam probeert vóór 1 juli voor alle circa 55.000 woningen waarvan bouw binnen drie jaar start netcapaciteit aan te vragen om wachtrijen te omzeilen. Dat vermindert echter niet het probleem voor grootverbruikers in die nieuwe wijken, die wel op lijsten kunnen belanden.
Wanneer is het probleem opgelost?
Grote structurele uitbreidingen van het net zijn nodig: honderden kilometers kabels, ongeveer 2.600 elektriciteitshuisjes en 39 hoogspanningsstations. Nu is de verwachting dat de knelpunten stadbreed pas rond 2036 zijn opgelost, met regionale verschillen (noord/west mogelijk al rond 2030; Zuid rond 2034; Zuidoost/oost rond 2036). TenneT komt in het najaar met een herijking van de hoogspanningscapaciteit die kan aantonen of er tussentijds ruimte vrijkomt.
Praktische gevolgen voor huishoudens
Een zwaardere aansluiting is niet altijd vereist: hybride warmtepompen, elektrisch koken en sommige combinaties kunnen vaak zonder nieuwe aansluiting. Amsterdam kampt minder met issues rond teruglevering van zonne-energie dan andere regio’s. Veel bewoners in gestapelde bouw moeten sowieso via openbare laadpalen laden.
Rechtszaak datacenters
Een datacenter bij Schiphol vroeg juridische toewijzing van netcapaciteit; de rechter oordeelde dat TenneT niet onrechtmatig handelde door aanvragen te pauzeren. Dat leidt niet tot extra vrijgekomen capaciteit: TenneT had die capaciteit nog niet toegewezen en pauzeert enkel wanneer dat noodzakelijk is voor betrouwbaarheid van het net.