Ook Cubaanse artsen dupe van Trumps dreigementen, en dat heeft wereldwijd gevolgen
In dit artikel:
Cuba speelt internationaal een belangrijke rol in de gezondheidszorg: sinds de revolutie heeft het eiland ongeveer 400.000 zorgverleners naar zo’n 150 landen gestuurd, vooral om tekorten in arme regio’s op te vullen. Die medische missies worden vaak vanuit solidariteit gestuurd; landen die kunnen betalen, betalen aan de Cubaanse staat, andere krijgen hulp gratis. Cubaanse artsen vielen eerder op in Latijns‑Amerika, Afrika en tijdens de coronacrisis in Italië.
Sinds begin dit jaar verscherpt de VS onder president Trump de druk op Cuba met onder meer een olieboycot en een bredere campagne om het regime te verzwakken of ten val te brengen. Trump riep landen op samenwerkingen met Cuba stop te zetten; Guatemala, Jamaica en Honduras volgden die oproep en ook Italië zag zich, na Amerikaanse druk, genoodzaakt plannen voor extra Cubaanse hulpverleners te laten varen. Deze politieke druk heeft directe gevolgen voor kwetsbare bevolkingsgroepen die sterk leunen op Cubaanse gezondheidszorg.
María Gabriela Palacio (universitair docent ontwikkelingsstudies, opgegroeid in Ecuador) wijst op de grote impact van het wegvallen van die missies: toen een rechtse regering in Ecuador Cubaanse artsen uit het land zette, raakten vooral arme mensen hun toegang tot zorg kwijt. Paul Jonas (oud‑huisarts en coördinator van een uitwisselingsprogramma met Cuba) benadrukt drie kwaliteiten van Cubaanse artsen: sterke nadruk op preventie, groot dienstverlenend vermogen en een strenge selectie en opleiding die zorgt voor inzet en vakbekwaamheid. Jonas en collega’s vonden in onderzoek ook schattingen van aanzienlijke gezondheidsschade door Amerikaanse boycots, waaronder een oversterfte van naar schatting 13.000 baby’s.
In Cuba zelf leidt de blokkade tot acute problemen in ziekenhuizen: brandstof‑ en stroomtekorten bedreigen incubators en vaccintransport, en medische teams moeten improviseren (soms met fietsen in plaats van auto’s). Of Cubaanse artsen massaal zullen vertrekken uit gastlanden is onzeker; Jonas denkt dat veel artsen hun patiënten niet zullen verlaten, terwijl Palacio wijst op praktische beperkingen — inkomen en reisdocumenten — die individuele artsen en hun families kwetsbaar maken.
Beide experts zijn bezorgd: de uiteindelijke uitkomst hangt af van hoe ver overheden toegeven aan Amerikaanse druk. Vooralsnog staat de wereldwijde medische inzet van Cuba onder zware spanning, met duidelijke risico’s voor de toegang tot zorg in de armste gemeenschappen.