Ook bij dubbele moord op ouders weegt privacy van vijftienjarige verdachte zwaar

In dit artikel:

In Meerstad (Groningen) zijn in de nacht van woensdag 17 op donderdag 18 juni de lichamen van een 53-jarig echtpaar aangetroffen; de politie verdenkt hun vijftienjarige dochter van dubbele moord en heeft haar aangehouden. De jongere werd een dag later voorgeleid; een rechter verlengde haar voorarrest met twee weken. De Raad voor de Kinderbescherming was bij de zitting aanwezig en adviseert over voortzetting van detentie of onder voorwaarden vrijlaten.

Bij minderjarige verdachten gelden andere regels dan bij volwassenen. Voor meisjes van die leeftijd bestaan speciale afdelingen in jeugdgevangenissen (onder meer Nijmegen en Sassenheim) waar meer open en begeleide groepsopvang en onderwijs mogelijk zijn. Na de eerste twee weken wordt opnieuw beslist over voortzetting van voorarrest, met een wettelijke bovengrens van negentig dagen. Tegelijkertijd vindt psychologisch en psychiatrisch onderzoek plaats in het Forca (de jeugdvariant van het Pieter Baan Centrum). Beoordelingen van deze deskundigen bepalen of bij een veroordeling naast jeugddetentie ook een PIJ-maatregel (jeugd-tbs) kan worden opgelegd.

Strafrechtelijk ligt de nadruk bij jongeren primair op behandeling en recidivepreventie, niet op vergelding. Daardoor is de maximale jeugdstraf — ook bij een zeer ernstig misdrijf zoals dubbele moord — in de praktijk beperkt tot relatief korte jeugddetentie (voor vijftienjarigen wordt een gevangenisstraf van maximaal één jaar genoemd), terwijl bij zwaardere gevallen een PIJ-maatregel tot drie jaar (met verlenging tot zeven jaar) mogelijk is. Als behandeling niet voldoende effect heeft, kan een PIJ in uitzonderlijke gevallen worden omgezet in tbs voor volwassenen; dat is zeldzaam maar heeft wel precedent.

Zittingen met minderjarige verdachten vinden normaal gesproken achter gesloten deuren plaats om hun privacy en toekomstperspectief te beschermen. De rechtbank kan echter openbaarheid toestaan als het maatschappelijk belang dat eist, of afgepaste toegang geven aan enkele journalisten onder strikte voorwaarden. Het Openbaar Ministerie zal zorgvuldig afwegen welke informatie openbaar wordt gemaakt, waarbij het belang van de jeugdige tegen het belang van de samenleving wordt afgewogen.