Ook acteur James Gandolfini kon niet ontsnappen aan Tony Soprano, lezen we in zijn nieuwe biografie
In dit artikel:
Jason Bailey’s nieuwe biografie Gandolfini – Jim, Tony, and the Life of a Legend rekent af met het idyllische beeld van een onbetwiste televisiester en legt vooral de tragische keerzijde van James Gandolfinis loopbaan bloot. De Amerikaanse acteur brak vroeg door als de intimiderende afperser Virgil in Tony Scott’s True Romance (1993). Die rol maakte hem zichtbaar voor casting in David Chase’s lege, nieuwe constructie: een maffiabos die in therapie gaat — Tony Soprano.
The Sopranos ging in première op HBO in januari 1999 en bleek een cultureel kantelpunt: rauwe, volwassen verhaallijnen op het betalende televisiekanaal, een vaste schare kijkers en het begin van wat men het gouden tijdperk van televisiedrama noemt. Chase had de serie bewust zonder gevestigde sterren willen opbouwen; Gandolfinis straatse uitstraling en zijn New Jersey-achtergrond deden hem uiteindelijk de rol winnen. De serie draaide zes seizoenen (86 afleveringen) en sleepte talloze prijzen binnen, met Gandolfini en Edie Falco als spilfiguren.
Maar Bailey tekent ook hoe die enorme erkenning Gandolfini gevangen zette in het stereotype van de schurk. Terwijl hij privé probeerde afstand te nemen van het gewelddadige imago en naar afwisseling zocht, kreeg hij vaak alleen criminele bijrollen aangeboden — tot zijn bekende verzuchting richting zijn agent: “Als je mij nog een keer laat casten als crimineel, schiet ik je door je kop.” De beroemdheid bracht meer dan professioneel ongemak: een scheiding, sensatiepers, problemen met alcohol en gewicht, en periodes van afwezigheid op de set. Die persoonlijke ballast, zo betoogt Bailey, ondermijnde pogingen tot een tweede glanscarrière.
Na het ambigu afgesloten Sopranos-einde in juni 2007 vond Gandolfini slechts beperkt nieuwe erkenning. Hij deed theater- en stemwerk en kreeg lof voor zijn rol in de romantische komedie Enough Said (2013), maar keerde in zijn laatste film, The Drop (postuum), toch terug naar het criminele circuit. Op 19 juni 2013 overleed hij onverwacht aan een hartaanval in Rome, terwijl hij met zijn zoon op weg was naar een oeuvreprijs; geruchten in de tabloids over die gebeurtenis bleken later vals.
Bailey beschrijft dit levensverhaal gedetailleerd en met mededogen: een acteur die een onuitwisbaar personage schiep maar daardoor ook werd opgeslokt. Gandolfini – Jim, Tony, and the Life of a Legend (Abrams Press, 345 blz., €29,99) plaatst zijn artistieke succes en persoonlijke val tegen elkaar en verklaart waarom The Sopranos zo’n blijvende invloed had — en wat die invloed met de mens achter Tony deed.