Ooit was er een Brigitte Bardot waar niemand omheen kon. Hoe kon het zo misgaan?
In dit artikel:
Brigitte Bardot groeide uit van verleidelijke filmheldin tot een verontruste en steeds meer verhardende publieke figuur. In de jaren vijftig brak ze door met films als Et Dieu… créa la femme (1956), waarin haar sensuele, ongeremde dans een breed publiek aansprak en bijdroeg aan de popularisering van vernieuwende Franse cinema. Tien jaar later stond ze centraal in Jean‑Luc Godards Le mépris, waar haar rol zowel de seksuele macht als de bedreiging die dat voor mannen vormde zichtbaar maakte; de films lieten zien hoe de mannelijke blik tegelijk begeerte en destructieve afkeer kon zijn, en hingen soms racistisch geladen beelden aan om ‘oerdriften’ te suggereren.
Het keerpunt in Bardots publieke houding kwam eind jaren zestig. Ze weigerde de rol van Barbarella, de vrouwelijke stripheld die juist op haar lichaam was gebaseerd, omdat ze het project te sterk gecommercialiseerd en geobjectiveerd vond. De culturele omwentelingen van die tijd — met name de studentenopstanden van mei 1968 — brachten haar verder in verzet. Ze raakte geïsoleerd van veranderingen in film en maatschappij en begon fel te reageren tegen zaken waar extreem‑rechtse kringen eveneens tegen ageerden: links activisme, LGBTQ+ emancipatie en immigratie.
In haar latere teksten en publieke uitspraken nam haar verontwaardiging extreme vormen aan. In haar boek uit 2003 uitte ze zich grof over immigranten en kerkprofanatie, met beeldspraak die velen choquerend vonden. Die radicale koers contrasteert scherp met het beeld van de jonge Bardot: een vrouw die in de films vol zelfvertrouwen haar seksualiteit opeiste en daarmee zowel bewondering als angst opriep. Dezelfde persoon die ooit de mainstream van arthousecinema hielp uitbreiden, werd decennia later een symbool van verhard conservatisme en controverse.
De transformatie van geliefde filmicoon naar polariserende stemmenvoerder blijft tragisch en complex: enerzijds de creatieve kracht en vrijheid die ze op het scherm toonde, anderzijds de bittere, reactionaire tongdie ze later hanteerde. Ter context: Bardot zette zich in latere jaren ook in voor dierenwelzijn (onder meer met een stichting) maar bleef politiek en juridisch onder vuur liggen door herhaalde beledigende en racistische uitlatingen. Haar levensloop illustreert hoe culturele helden kunnen vervreemden van het publiek wanneer persoonlijke rancunes samenvallen met bredere politieke verschuivingen.