Ooit stonden André Hazes en Anita Meyer er op het podium, nu is het Purmerplein in Noord 'meestal een beetje doods'

In dit artikel:

Het Purmerplein in Amsterdam-Noord wacht voorlopig op een grote opknapbeurt. De herinrichting, waarvoor eerder plannen en geld beschikbaar waren, is uitgesteld tot 2029 of 2030. Tot die tijd voert de gemeente alleen noodzakelijke werkzaamheden uit. Een schaaktafel is inmiddels geplaatst, maar de stukken ontbreken en de beloofde nieuwe wegmarkering is nog niet aangebracht.

Het honderd jaar oude plein werd gebouwd als onderdeel van een tuindorp voor fabrieksarbeiders. De Amsterdamse School-architectuur, de hofjes en het gezamenlijke groen zijn nog aanwezig, maar het centrale deel is omheind en de brede rijbaan wordt intensief gebruikt door auto’s en bussen. Bewoners en ondernemers vinden het plein daardoor onaantrekkelijk en onveilig. Een dodelijk ongeval op de nabijgelegen Purmerweg heeft de zorgen over het verkeer versterkt.

Buurtstichting Buuf en Buur organiseert sinds 2021 evenementen, waaronder een Vrijheidsmaaltijd en een wielerronde. Tijdens zulke activiteiten is het plein druk, maar op gewone dagen ontbreekt volgens betrokkenen de levendigheid. Vroeger trokken braderieën en optredens veel bezoekers uit Noord en omliggende plaatsen. Inmiddels zorgen online winkelen, de concurrentie van supermarkten en betaald parkeren voor extra druk op de ondernemers.

Er zijn nog winkels die klanten met vakkennis en service proberen vast te houden. Zo verstelt kledingzaak Kelly Fashion kleding direct en betaalt de eigenaar het parkeergeld van klanten. Witgoedzaak Lafeber, al ruim 25 jaar op het plein gevestigd, sluit echter over vijf maanden. Volgens eigenaresse Carolina Lafeber is niet alleen de omzet teruggelopen: ook de samenwerking tussen winkeliers is verdwenen. Waar ondernemers vroeger gezamenlijk voor aantrekkingskracht zorgden, werken ze nu veel meer afzonderlijk.

Aan plannen voor verbetering ontbrak het niet. Bewoners deden mee aan ontwerpsessies en gedurende anderhalf jaar overlegden gemeente, woningcorporatie Ymere en ondernemers over een nieuwe inrichting. Een voorstel was om de rijbaan te verplaatsen, zodat aan de zonnige kant ruimte zou ontstaan voor terrassen en minder asfalt overbleef. Ondernemers die afhankelijk zijn van automobilisten vreesden echter verlies van parkeerplaatsen en bereikbaarheid. Bezwaren, het ontbreken van vastgelegd budget en de nasleep van de coronaperiode maakten een einde aan het plan.

Stadsdeel Noord heeft inmiddels winkelstraatmanager Sara van Nes aangesteld. Zij wil van het plein meer een plek maken waar mensen verblijven en werkt aan een bedrijveninvesteringszone. Ondernemers kunnen daarin gezamenlijk geld bijeenbrengen voor evenementen, verlichting en verbeteringen in de openbare ruimte. Ook buurtbewoners hebben via een buurtbudget gekozen voor de schaaktafel en betere belijning. De tafel staat er, maar voor het gebruik zijn nog stukken nodig; de markeringen uit 2022 zijn nog steeds niet uitgevoerd.

Het geplande asfaltwerk en bredere stoepen bij de zebrapaden zijn eveneens uitgesteld. Noord had daarvoor 100.000 euro gereserveerd, naast 614.000 euro voor het asfalt. Volgens de centrale verkeersafdeling is de weg nog niet slecht genoeg en krijgt de Waddenweg voorrang, omdat die klaar moet zijn voor de sluiting van de IJtunnel in 2027. Daarna komt het Purmerplein aan de beurt.

Ymere bezit ongeveer 35 winkels aan het plein en aan de Purmerweg en houdt de panden bewust zelf in handen. Bij leegstand worden bedrijfs- en woningcontracten van elkaar losgemaakt, een procedure die zes tot twaalf maanden kan duren. Daardoor kunnen winkels lang ongebruikt blijven. Ymere zegt dat er officieel nog twee panden leegstaan en dat een daarvan is verhuurd aan patisserie en bakkerij Oh là là Charlotte. Voor een ander hoekpand wordt een horecazaak met terras voorbereid.

Bewoners en ondernemers klagen daarnaast over gemeentelijke regels die initiatieven bemoeilijken. Buuf en Buur wil één bredere vergunning regelen voor meerdere activiteiten, omdat afzonderlijke vergunningen voor kleine evenementen vaak te duur zijn. Volgens betrokkenen heeft het plein vooral praktische investeringen nodig. De structuur en historische kwaliteiten zijn er nog, maar veiligheid, samenwerking, passende winkels en ruimte voor verblijf moeten voorkomen dat het plein verder verarmt.