Ooit stonden André Hazes en Anita Meyer er op het podium, nu is het Purmerplein in Noord 'meestal een beetje doods': 'Het gebied is te makkelijk gemaakt voor auto's'

In dit artikel:

Het Purmerplein in Amsterdam-Noord moet een aantrekkelijker en levendiger winkel- en verblijfsgebied worden, maar de geplande vernieuwing is opnieuw uitgesteld. Groot onderhoud staat nu op zijn vroegst voor 2029 of 2030 gepland. Tot die tijd beperkt de gemeente zich tot noodzakelijke ingrepen.

Het honderd jaar oude plein werd aangelegd als onderdeel van een tuindorp voor fabrieksarbeiders. De Amsterdamse School-architectuur, hofjes en het gezamenlijke groen zijn nog aanwezig, maar het centrale deel is omheind en de brede rijbaan wordt intensief door auto’s gebruikt. Bewoners en ondernemers vinden dat het plein daardoor weinig uitnodigt om er te blijven. Ook klagen zij over hard rijden, ratten, afnemende bezoekersaantallen en leegstaande winkels.

Buurtstichting Buuf en Buur probeert sinds 2021 voor meer activiteit te zorgen. De stichting organiseert jaarlijks ongeveer acht evenementen, waaronder een Vrijheidsmaaltijd en een wielerronde. Volgens voorzitter Afra van Empelen loopt het plein bij zulke activiteiten snel vol, terwijl het op gewone dagen weinig levendig is. Bewoners hebben ideeën voor onder meer markten en andere evenementen, maar vergunningen en beperkte budgetten maken die lastig uitvoerbaar.

Het plein kende vroeger een veel grotere aantrekkingskracht. Winkeliers organiseerden braderieën en optredens, waarmee bezoekers uit heel Noord en omliggende plaatsen werden getrokken. Ondernemers merken nu dat online winkelen en de opkomst van supermarkten hun positie hebben veranderd. Zaken die blijven bestaan, onderscheiden zich met service en vakkennis. Zo verricht kledingondernemer Eelco Kelders direct verstelwerk en betaalt hij sinds de invoering van betaald parkeren het parkeergeld van klanten. Witgoedondernemer Carolina Lafeber sluit haar zaak na ruim 25 jaar, mede omdat de onderlinge samenwerking tussen winkeliers volgens haar is verdwenen.

In de afgelopen jaren werd uitgebreid over een herinrichting gesproken. Bewoners werden geraadpleegd en gemeente, woningcorporatie Ymere en ondernemers werkten in een coalitie aan verschillende ontwerpen. De kosten van dat overleg worden door betrokkenen op minstens 70.000 euro geschat. Een belangrijk voorstel was om de rijbaan te verplaatsen, zodat aan de zonnige zijde ruimte zou ontstaan voor terrassen en minder asfalt. Ondernemers die afhankelijk zijn van automobilisten vreesden echter voor parkeerplaatsen en bereikbaarheid. Bezwaren, het ontbreken van vastgelegd geld en de behoefte aan rust na de coronaperiode zorgden ervoor dat het plan niet doorging.

Een nieuwe winkelstraatmanager werkt aan een bedrijveninvesteringszone. Ondernemers zouden daarin gezamenlijk geld kunnen inzetten voor bijvoorbeeld verlichting, activiteiten en verbeteringen in de openbare ruimte. Het doel is het plein meer als bestemming in te richten en minder als verkeersroute. Ymere, eigenaar van de ongeveer 35 winkelpanden rond het plein, zegt nieuwe ondernemers te willen aantrekken. Twee panden staan officieel leeg; voor één daarvan is een patisserie en bakkerij gevonden. Een horecazaak met terras wordt bovendien voorbereid in een langer ongebruikt hoekpand.

Volgens ondernemers verloopt contact met Ymere soms moeizaam en kunnen winkelruimtes door de koppeling met bovenliggende woningen lang leegstaan. Ymere erkent daarnaast dat gemeentelijke regels initiatieven kunnen belemmeren en pleit voor meer ruimte voor ondernemers, bijvoorbeeld bij gevelbankjes en activiteiten.

Uit een buurtbudget kwamen een schaaktafel en betere wegmarkering als favoriete verbeteringen naar voren. De tafel is inmiddels geplaatst, maar de schaakstukken moeten nog worden opgehaald. De markering, die al in 2022 werd goedgekeurd, ontbreekt nog steeds. Ook geplande maatregelen zoals breder uitgevoerde stoepen bij zebrapaden en het tegengaan van parkeren daar zijn vertraagd.

Voor het uitstel verwijst de verkeersafdeling naar de staat van het asfalt en de prioriteit van werkzaamheden aan de Waddenweg. Die route moet klaar zijn voordat de IJtunnel naar verwachting midden 2027 sluit. Voorlopig blijft op het Purmerplein daarom alleen beperkt onderhoud over. Betrokkenen zijn het wel eens over de gewenste richting: een veiliger plein waar mensen kunnen verblijven. De vraag is vooral of gemeente, Ymere, bewoners en ondernemers hun uiteenlopende belangen tijdig op één plan kunnen verenigen.