Oogst van Groningen moet ons voedsel voor de toekomst redden. 'We zijn geen Sinterklaas'
In dit artikel:
De Oogst van Groningen is donderdagmiddag formeel van start gegaan met een beurs van 3,2 miljoen euro om korte, regionale voedselketens in Groningen te stimuleren. Het initiatief, geleid door directeur Kees van Veen, wil nieuwe producten en markten ontwikkelen waarbij voedsel een korte weg aflegt van boer naar bord en waarbij productie regionaal en duurzamer plaatsvindt. De organisatie zag het licht eerder dit jaar (ze gingen in januari open) en opereert als een soort kraamkamer: ideeën toetsen, verbinden en financieel de eerste stappen mogelijk maken.
Twee instrumenten moeten dat bereiken. Ten eerste brengen “voedselmakelaars” partijen en kennis bij elkaar, zodat bestaande initiatieven elkaar vinden en doublures voorkomen. Ten tweede is er een subsidieregeling vanuit de provincie en het Nationaal Programma Groningen: kleine projecten kunnen tot 10.000 euro aanvragen, grotere initiatieven tot 45.000 euro. Een onafhankelijke adviescommissie beoordeelt aanvragen; subsidie is bedoeld om plannen (bijvoorbeeld voor een regionale friet, mouterij of kruidenproduct) verder te ontwikkelen en opgedane kennis te delen. De middelen zijn niet bedoeld voor reguliere investering in machines of schaalvergroting.
Van Veen positioneert het project als antwoord op afhankelijkheid van wereldmarkten, landschapsdruk en de benarde positie van veel boeren. Lokale ketens moeten volgens hem bijdragen aan duurzaamheid, voedselzekerheid en sociale samenhang — en kunnen ook economische kansen bieden voor lokale mkb’ers. Hoewel eerdere regionale initiatieven (zoals BioNoord en De Streekboer) het moeilijk hadden, ziet hij groei en wil Oogst van Groningen de succesfactoren versterken en valkuilen vermijden.
Een belangrijk knelpunt blijft afzet: producenten willen zekerheid dat hun producten worden gekocht. Het vorig jaar gesloten voedselconvenant in Groningen en potentiële afnamecontracten met zorginstellingen en overheden kunnen stabiliteit bieden. Als het project aanslaat, wil Van Veen het model exporteerbaar maken naar andere provincies.
Korte persoonsgegevens: Kees van Veen (1966, Emmen) woont in Eelderwolde, promoveerde in 1996 in sociologie aan de RUG, werkte als universitair hoofddocent en in managementprogramma’s en is betrokken bij duurzame landbouw- en kennisnetwerken aan de RUG. Thema’s waar hij zich mee bezighoudt zijn onder meer bodemonderzoek, agro-ecologie, agrarische bedrijfsmodellen en precisielandbouw.
Context: internationale adviezen zoals het Eat-Lancet-rapport pleiten voor een verschuiving naar meer plantaardige voeding en minder rood vlees om zowel gezondheid als milieu te verbeteren — een ontwikkeling waar lokale, korte ketens als Oogst van Groningen op inspelen.