Onze laaggeletterde vijftienjarigen zijn financieel wél vaardig

In dit artikel:

Nederlandse vijftienjarigen behoren internationaal tot de best scorende leerlingen op financiële geletterdheid. Toch is ongeveer een kwart van de huishoudens financieel kwetsbaar of ongezond, en blijkt uit onderzoek dat financiële kennis nauwelijks samenhangt met minder schulden, faillissementen of een groter spaargeld. Volgens economen Robert Scott en Steve Pressman is financiële geletterdheid vooral een gevolg van inkomen, vermogen, opleiding, afkomst en geluk, niet de oorzaak van verstandig financieel gedrag.

Dat werpt twijfel op over de vele educatieve programma’s, zoals Moneyways en Eurowijs. Hoewel jongeren leren hoe geld werkt, biedt die kennis weinig bescherming wanneer hun economische omstandigheden tegenzitten. De auteur trekt een parallel met leesvaardigheid: ook die wordt sterk beïnvloed door de omgeving, bijvoorbeeld door de aanwezigheid van boeken en lezende rolmodellen, en niet alleen door onderwijs.

De hoge Nederlandse score op financiële kennis kan daarom vooral samenhangen met de relatief welvarende omgeving. Tegelijkertijd kan bijna één op de tien Nederlanders niet rondkomen en gaan veel mensen ondanks hun kennis onverstandig met geld om. Wie financiële problemen wil aanpakken, moet volgens de auteur daarom niet alleen investeren in ‘zwemles’ in de vorm van onderwijs, maar vooral kijken naar de economische omstandigheden en de ongelijke toegang tot bestaanszekerheid.