Onweer en hagel naderen: dit moet je wel en vooral niet doen tijdens noodweer
In dit artikel:
Het Noorden bereidt zich voor op code geel: in de oostelijke provincies worden vanaf 16.00 uur heftige buien verwacht met (zware) windstoten, hagel en veel regen in korte tijd. Het bericht legt uit hoe bliksem ontstaat, welke risico’s het met zich meebrengt en wat je praktisch kunt doen om jezelf én spullen te beschermen.
Ontstaan en gevolgen van bliksem
Bliksem is een elektrische ontlading tussen geladen wolken of tussen wolken en de aarde. In krachtige op- en neerwaartse luchtstromen raken wolken elektrisch geladen; bij ontlading ziet en hoort men de bekende flits en de donder, waarbij hete lucht snel uitzet. In Nederland worden jaarlijks ongeveer vijf tot tien mensen door bliksem geraakt en één à twee mensen overlijden eraan, aldus het KNMI. Een inslag kan tot honderden duizenden volts door het lichaam sturen, met brandwonden, hartstilstand of ademhalingsstilstand tot gevolg. Jonge en gezonde mensen hebben over het algemeen meer kans te overleven dan ouderen of mensen met hart- en vaatproblemen.
Veiligheidstips en veelvoorkomende misvattingen
- Auto: een metalen auto biedt doorgaans goede bescherming omdat de carrosserie de stroom naar de grond leidt (zoals een kooi van Faraday). Het idee dat je tegen een vangrail moet rijden om te ontladen is onjuist.
- Huis en badkamer: Nederlandse badkamers zijn normaal gesproken geaard, waardoor douchen meestal veilig is. Er zijn uitzonderingen — een dodelijk ongeluk in 2016 kwam door slechte aarding.
- Zonnepanelen verhogen niet de kans op inslag, maar moeten wel goed geaard zijn.
- Hoogste punt: bliksem slaat vaker in op uitstekende en scherpe randen, maar niet uitsluitend op het hoogste object; de leiding zoekt vaak een goede geleider binnen zo’n 20 meter afstand.
- Water is gevaarlijk: zwemmen tijdens onweer is zeer riskant; zelfs inslag op honderd meter kan dodelijk zijn.
Wat te doen tijdens onweer
- Thuis: haal stekkers uit het stopcontact als je geen bliksemafleider/overspanningsbeveiliging hebt. De brandweer raadt overspanningsbeveiliging voor elk huis aan.
- Buiten: zoek geen beschutting onder bomen — een getroffen boom kan splinteren en rondvliegend hout tot honderden meters weg slingeren. Als je geen schuilplaats vindt, maak je voeten bij elkaar en hurk op je tenen om contact met de grond te minimaliseren; leg bij voorkeur iets niet-metalen tussen jou en de grond.
- Camping: tenten, caravans en campers bieden minder bescherming; een stenen gebouw met dak en muren is veiliger.
Hagelschade en autoverzekering
WA-verzekering dekt alleen aansprakelijkheid naar anderen en vergoedt geen schade aan je eigen auto door hagel of storm. Beperkt casco en allrisk (volledig casco) dekken schade door extreem weer; allrisk is het meest uitgebreid en wordt door de Consumentenbond aangeraden voor relatief nieuwe auto’s (jongere dan zes jaar), maar is ook duidelijk duurder. Overweeg verzekering in relatie tot de waarde van je auto.
Kortom: wees alert bij code geel, neem basale voorzorgsmaatregelen voor jezelf en je apparatuur, en check eventuele aarding en verzekeringsdekking vóór het noodweer losbarst.