Onthulling: Dick Schoof wilde asielnoodrecht nooit echt uitvoeren

In dit artikel:

Journalist Jeanneau van Beurden zei in Vandaag Inside dat voormalig premier Dick Schoof het in het hoofdlijnenakkoord opgenomen asielnoodrecht nooit werkelijk van plan zou zijn geweest uit te voeren. Het noodrecht was afgesproken door PVV, VVD, NSC en BBB en zou het kabinet snel ingrijpen in de asielketen mogelijk maken via artikelen 110 en 111 van de Vreemdelingenwet. In oktober 2024 verdween het voorstel uiteindelijk van de politieke agenda.

De controverse spitst zich toe op de periode dat Marjolein Faber minister van Asiel en Migratie was; zij wilde het staatsnoodrecht inzetten voor een asielstop. Ambtenaren zouden echter hebben geconcludeerd dat de onderbouwing daarvoor tekortschiet en onvoldoende feitelijke dragers had. Van Beurden meldt op basis van een bron dat Schoof zich frontaal voor het plan voordeed, maar intern wist dat er nooit een „dragende motivering” gevonden zou worden en dat het voorstel daardoor zou sneuvelen. Volgens de journalist speelde hij het mee om een directe politieke crisis te vermijden.

Toen het noodrecht van tafel ging, bracht het kabinet in plaats daarvan een Asielnoodmaatregelenwet naar voren en vroeg spoedadvies aan de Raad van State. Die wet zou in theorie vergelijkbare vergaande maatregelen kunnen bevatten, maar lukte er uiteindelijk niet om door beide Kamers te komen. De zaak illustreert zowel de spanning tussen politieke ambities en ambtelijke toetsing als de kwetsbaarheid van ingrijpende asielmaatregelen in de Nederlandse politiek.