Onthulling corona-enquête: Rutte, De Jonge en Grapperhaus regeerden als dictatoriale junta over Nederland

In dit artikel:

Tijdens het verhoor van de parlementaire enquêtecommissie over corona heeft oud-staatssecretaris Mona Keijzer woensdag scherpe kritiek geuit op de manier waarop het kabinet-Rutte III tijdens de pandemie beslissingen nam. Volgens haar lag de macht in de praktijk bij een klein groepje rond Mark Rutte, Hugo de Jonge en Ferd Grapperhaus, terwijl de rest van het kabinet nauwelijks invloed had.

Keijzer schetste een chaotische en weinig transparante besluitvorming, met veel overlegvormen en vooral de zogeheten Catshuisberaden waarin volgens haar ingrijpende maatregelen in besloten kring werden voorbereid. Die sessies zouden bovendien niet of nauwelijks zijn vastgelegd, wat de controle op de besluitvorming bemoeilijkte. Een appje van Rutte aan De Jonge, waarin hij schreef „Samen met Ferd tegen de rest”, zag Keijzer als bevestiging dat er een duidelijke machtskern was.

Ze vertelde ook over spanningen binnen het kabinet, onder meer toen minister Grapperhaus boos reageerde op haar weigering mee te werken aan een brief over de sluiting van winkels. Daarnaast bekritiseerde ze de strenge beperkingen rond uitvaarten en de manier waarop zorgen van andere bewindslieden volgens haar werden weggewuifd. Keijzer koppelde dat aan haar eigen vertrek uit het kabinet, na kritiek op coronapasbeleid en de uitsluiting van ongevaccineerden.

Haar eindconclusie was hard: volgens Keijzer heeft de democratische rechtsstaat tijdens de coronacrisis ernstig gefaald, omdat belangrijke keuzes te veel buiten de reguliere ministerraad om werden gemaakt.