Ons energienetwerk saboteren is niet heel lastig: „We gaan binnen een jaar in de problemen komen"

In dit artikel:

De fysieke beveiliging van de Nederlandse energie-infrastructuur houdt geen gelijke tred met de groeiende dreiging, waarschuwen beveiligingsexperts. Energiecentrales en hoogspanningsstations zouden met relatief eenvoudige middelen, zoals een drone met explosieven of zwaar vuurwerk, kunnen worden beschadigd. Volgens Eric Schouten, voormalig AIVD-medewerker en directeur van adviesbureau Dyami Security Intelligence, is jarenlang vooral geïnvesteerd in bescherming tegen cyberaanvallen. De budgetten en maatregelen voor fysieke beveiliging blijven achter, terwijl vijandige staten met beperkte middelen grote verstoringen kunnen veroorzaken.

Schouten vindt bovendien dat Nederland te veel informatie openbaar maakt over onder meer kabels, elektriciteitsnetten en logistieke ketens. Daardoor kunnen tegenstanders kwetsbaarheden gemakkelijker in kaart brengen. Hij waarschuwt dat niet alleen vitale voorzieningen, maar ook Defensie, supermarkten en burgers onvoldoende zijn voorbereid op langdurige uitval van stroom of internet. Volgens hem kan Nederland binnen een jaar met een ernstig incident te maken krijgen, bijvoorbeeld door een conflict aan de oostgrens van de NAVO of een aanval op energie-infrastructuur. Hij vreest dat pas na een grote verstoring daadwerkelijk wordt ingegrepen.

De kwetsbaarheid komt volgens expert Dennis Bijker ook van binnenuit. Buitenlandse regimes of gelieerde groepen kunnen werknemers benaderen voor spionage, verkenning of sabotage. Vooral ontevreden medewerkers, bijvoorbeeld na een reorganisatie, zijn vatbaar voor benadering. Organisaties letten volgens Bijker onvoldoende op achtergelaten toegangspassen en sleutels, verdachte toegangsbewegingen en de achtergrond van ingehuurde medewerkers en onderaannemers.

Hekken en camera’s bieden weinig bescherming als niemand de beelden controleert. Bijker stelt dat beveiligers in praktijktests bij zes op de tien organisaties relatief eenvoudig binnenkwamen. Medewerkers lieten hen soms uit beleefdheid of vriendelijkheid binnen. Betere controle van personeel, leveranciers en toegangsrechten is daarom noodzakelijk om sabotage en spionage eerder te herkennen.