Onrust op de Wadden over mogelijk afsluiten natuur: 'Het is genoeg geweest'

In dit artikel:

Bewoners van de Waddeneilanden zijn in verzet gekomen tegen plannen van Rijkswaterstaat om grote delen van de eilanden voor mensen af te sluiten. Initiatiefnemer is onder anderen Marloes Fopma, een Terschellinger die zich inzet voor het behoud van eilandtradities; zij hielp de nieuwe stichting Wij zijn de Wadden oprichten om de plannen tegen te houden. De beweging hangt vlaggen en posters op met de leus "Vrije vogels, gekooide mensen" — een slogan die teruggrijpt op protesten uit de jaren tachtig.

Rijkswaterstaat onderzoekt sinds 2024 opties om de natuur op de Wadden te verbeteren omdat uit recent onderzoek blijkt dat die plekken, met name broedgebieden voor vogels, kwetsbaar zijn. In informatiebijeenkomsten deze maanden werden kaartjes getoond waarop gebieden als de Boschplaat (Terschelling), de Vliehors (Vlieland) en de Slufter (Texel) het hele jaar voor publiek zouden kunnen worden afgesloten. Die presentatie zonder voldoende context leidde tot grote verontwaardiging onder eilandbewoners; Rijkswaterstaat erkent dat de communicatie beter had gekund en benadrukt dat niets definitief is en dat tientallen gebieden onderzocht worden.

Voor bewoners gaat het om meer dan recreatie: strandjutten, pieren steken, droogvallen met een boot en het vrij rondlopen in stiltegebieden zijn generatieslange gebruiken die bij de eilandidentiteit horen. "De schoonheid van de natuur waardeer je alleen als je die zelf kunt zien," zegt Fopma. Er is ook frustratie dat andere, grootschalige drukfactoren op het Waddengebied — zoals zoutwinning, een onderzeese stroomkabel en lozing van afvalwater — minder aandacht lijken te krijgen.

Rijkswaterstaat stelt dat gebieden niet helemaal en permanent afgesloten zullen worden; handhaving is bijvoorbeeld praktisch lastig en mensen met werkzaamheden blijven toegang houden. De komende maanden volgen verdere gesprekken en een conceptbeheerplan dat ter inzage komt; provincies en de minister beslissen uiteindelijk mee en belanghebbenden kunnen bezwaar maken. Eilandbewoners eisen nu structureel inspraak: zij willen meebepalen hoe de toekomst van het Waddengebied eruitziet, met behoud van zowel de natuur als de leef- en gebruiksrechten van de lokale bevolking.