Onrust om mogelijk asbest in populair speelzand, kinderdagverblijven gewaarschuwd
In dit artikel:
De Nederlandse voedsel- en warenautoriteit NVWA voert een onderzoek naar speelzand voor kinderen, naar aanleiding van een grootschalige terugroepactie en schoolsluitingen in Australië. Daar gingen meer dan 70 openbare scholen dicht nadat de Australische consumentenautoriteit zandproducten, vooral geïmporteerd uit China, had teruggeroepen omdat ze mogelijk asbest bevatten. De NVWA zegt dat fabrikanten en leveranciers zelf verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van hun producten; de toezichthouder onderzoekt nu welke Nederlandse partijen betrokken zijn en wil waar nodig bedrijven benaderen.
Het Algemeen Dagblad liet elf soorten speelzand in een laboratorium testen en vond in zes gevallen asbest. De geteste producten waren afkomstig van onder andere Top1Toys, Bol.com, Amazon, AliExpress en groothandel Koppen Speelgoed. Volgens de krant komt asbest vooral voor in los mineraalzand; in plakkerig kinetisch of “magisch” zand is het zeldzamer, maar ook daar kan het niet volledig worden uitgesloten.
De branchevereniging Kinderopvang waarschuwt haar leden en adviseert uit voorzorg al het zand waarvan de herkomst of samenstelling niet zeker is niet te gebruiken. In sommige geteste producten werd niet-hechtgebonden tremoliet gevonden, een asbestosoort die bij inademing ernstige gezondheidsrisico’s kan geven. Hoe groot het daadwerkelijke risico voor kinderen is, is nog onduidelijk zolang onderzoek loopt. De NVWA zegt nog geen definitieve conclusies te kunnen trekken of handhavend op te treden tijdens het lopende onderzoek.
Meerdere opvanglocaties hebben niet gewacht op landelijke richtlijnen en hebben uit voorzorg speelzand verwijderd. Medewerkers geven aan geschrokken te zijn; kinderen vanaf circa drie jaar speelt vaak met zand in tafels of sets, soms minder met de mond, maar toch wordt nu gekozen voor zekerheid en het zand weggehaald of de zandbakken gesloten.
Achtergrond: veel goedkope speelzanden komen uit China, waar asbest natuurlijk kan voorkomen in mijngebieden, wat de importketen en controle op contaminatie bemoeilijkt. Voorlopig geldt het advies: zand met onzekere herkomst vermijden totdat onderzoeken duidelijkheid geven.