Onrust in de Amsterdamse stadsdelen: waarom willen PRO, D66 en Halsema 'superambtenaren'?
In dit artikel:
In Amsterdam is een politieke stoelendans ontstaan rond de verdeling van de stadsdeelbestuurders, nadat PRO Amsterdam (waar PvdA en GroenLinks in samengaan) en D66 deze week in hun coalitieakkoord besloten om in vier stadsdelen het aantal bestuurders terug te brengen van drie naar twee. Centrum, Zuid, Oost en West krijgen volgens het akkoord twee bestuurders; in Zuidoost, Noord, Nieuw-West en Weesp blijven voorlopig drie bestuurders behouden. De definitieve samenstelling wordt dinsdag bekendgemaakt.
Wie raakt waar betrokken? Veel namen circuleren achter de schermen. In Noord zit Brahim Abid (PvdA), huidige voorzitter en inwoner van het stadsdeel, in onzekerheid: in het akkoord staat dat het voorzitterschap naar D66 gaat, en er gaan geruchten dat hij naar Nieuw-West zou kunnen verhuizen. In Centrum lijken D66’er Amélie Strens en PRO’er Nienke van Renssen aan te blijven. West zou Carolien de Heer kunnen terugkeren; Thomas Hermans wordt genoemd voor Zuid of als bestuurder in West. In Oost is Emre Ünver mogelijk voorzitter; Jan-Bert Vroege (D66) zou daardoor vertrekken. In Zuid zoekt D66 een opvolger voor de overleden Bart Vink; namen die rondgaan zijn Daniëlle de Jager en Suleyman Aslami. In Zuidoost wordt Vincent de Kom vrijwel zeker voorzitter namens PRO; D66’er Tyas Bijlholt is ook in beeld. In Zuidoost betekent de verschuiving dat Bij1-bestuurder Vayhishta Miskin waarschijnlijk geen plek behoudt, wat binnen Bij1 tot teleurstelling leidde. Weesp is al rond: PRO’er Esther Overweter wordt voorzitter, met Gerben Hiemstra (D66) en Katinka Hilders (CDA) als medebestuurders.
Waarom deze verandering? De coalitie geeft meerdere motieven. Ten eerste is het bedoeld als signaal richting de ambtelijke organisatie: aangezien binnen de ambtelijke dienst flink bezuinigd wordt, wil het college ook het aantal politieke posten bij de stadsdelen verminderen. Daarnaast stelt PRO-leider Zita Pels dat stadsdeelbestuurders te politiek zijn geworden en meer op uitvoering moeten gaan sturen; zij ziet hen meer als uitvoerende schakels tussen bewoners, directies en het stadhuis — in haar woorden bijna 'superambtenaren'. Volgens tegenstanders is dat precies het probleem: twee bestuurders zouden te weinig zijn om stadsdelen met soms 150.000 inwoners goed te bedienen. Kritiek klinkt dat dit de brugfunctie tussen bewoners en Stopera verzwakt en de centrale stad meer grip geeft op lokale kwesties.
De maatregel stuit op veel verzet: stadsdeelvoorzitters schreven eerder al een brief tegen de plannen en tijdens de algemene ledenvergadering van PRO werd een motie tegen de verkleining aangenomen — zonder veel hoop op wijziging aangezien het onderdeel is van de onderhandelingen met D66. Democratisch levert de stap ook ongemak op: de gemeenteraad had na een evaluatie eind vorig jaar juist nog ingestemd met drie bestuurders per stadsdeel, waardoor de nieuwe keuze vraagtekens oproept over consistentie en legitimiteit.
Praktisch leidt het tot veel onzekerheid voor individuele bestuurders: schuiven naar andere stadsdelen, beëindiging van termijn of verschuiving van premier- naar uitvoeringstaken. Officieel zijn de posten nog niet definitief; de gemeentelijke aankondiging volgt dinsdag. De discussie raakt zowel bestuurlijke efficiëntie en bezuinigingslogica als zorgen over lokale vertegenwoordiging en democratische verhoudingen in Amsterdam.