Onrust binnen Chinees leger, Taiwan vreest gevolgen: 'Mogelijk geen rem meer op Xi'
In dit artikel:
Generaal Zhang en collega-generaal Liu Zhenli worden formeel onderzocht door het Chinese ministerie van Defensie wegens “ernstige problemen rond politiek en corruptie” en zouden naar alle waarschijnlijkheid vastzitten; in de praktijk geldt zo'n publieke aankondiging in China vaak als een quasi-vonnis. Beide mannen waren leden van de Centrale Militaire Commissie (CMC), het hoogste bestuur van het Volksbevrijdingsleger, waarbij Zhang binnen die commissie als de machtigste militaire figuur gold — alleen Xi Jinping stond boven hem.
Deskundigen zien Zhangs val als aanwijzing voor onrust en interne zuiveringen binnen de krijgsmacht. De CMC telde enkele jaren geleden nog zeven leden, maar Xi heeft sindsdien vrijwel alle contragewichten laten verwijderen, veelal via beschuldigingen van corruptie. Critici spreken van een steeds verdergaande centralisatie van militaire macht rond Xi.
Rond de aankondiging circuleren geruchten dat Zhang en Liu een staatsgreep zouden hebben voorbereid of dat Zhang geheime informatie over Chinese kernwapens aan de Verenigde Staten zou hebben gelekt. China-kenners plaatsen daar grote vraagtekens bij: het leger is sterk gesloten en het is onwaarschijnlijk dat zulke gevoelige zaken via geruchten zouden uitlekken.
De ontwikkelingen wekken zorgen in Taiwan en de Verenigde Staten. Taiwanese deskundigen en minister van Defensie Wellington Koo volgen de “abnormale” wisselingen in de Chinese top op de voet; een bekende Taiwanees expert waarschuwt dat met Zhangs verdwijning een rem op Xi kan wegvallen, wat het risico op een agressievere koers richting Taiwan vergroot. Ook in de VS leeft ongerustheid: de Amerikaanse China-kenner Drew Thompson, die Zhang persoonlijk kende, noemde hem een zeldzame stem die Xi kritisch en rechtstreeks advies kon geven over de sterktes, zwaktes en menselijke gevolgen van militaire actie.
De affaire speelt tegen de achtergrond van een snelle modernisering van de PLA — het defensiebudget steeg recent met zo’n 7 procent tot ongeveer €216 miljard — en Xi’s streven om tegen 2049 een ‘leger van wereldklasse’ te hebben. Zhangs val illustreert zowel de consolidatie van Xi’s greep op het leger als de geopolitieke onzekerheid die daarvan het gevolg kan zijn.