Onpopulaire Britse premier Starmer blijft ook nu overeind, maar voor hoelang nog?
In dit artikel:
Keir Starmer blijft voorlopig premier ondanks een nieuwe rel rond de benoeming van Peter Mandelson tot ambassadeur in Washington, maar zijn positie is fragiel. Starmer won in juli 2024 met een grote meerderheid, maar sindsdien stapelen verlegenheidjes en schandalen zich op en zakt zijn populariteit volgens peilingen tot plm. 19%.
De directe aanleiding is Mandelsons aanstelling eind 2024 (aanvang functie februari 2025) en diens ontslag na slecht zeven maanden. Uit vrijgegeven documenten uit het Amerikaanse gerechtelijk onderzoek naar Jeffrey Epstein bleek eerst dat Mandelson na Epsteins veroordeling in 2008 intens contact met hem hield; later publicaties van justitie suggereren bovendien dat Mandelson mogelijk gevoelige financiële en marktinformatie uit zijn tijd als minister heeft gedeeld met Epstein. Mandelson trad uit de Labourpartij en het Hogerhuis terug; de Britse politie opent een strafrechtelijk onderzoek.
Starmer erkent dat hij wist van een vriendschap tussen Mandelson en Epstein, maar zegt de diepgang van die relatie onderschat te hebben. Hij heeft zich publiekelijk verontschuldigd — ook bij slachtoffers van Epsteins misdrijven — en werd in het parlement stevig aan de tand gevoeld. Twee hoge medewerkers (stafchef en communicatiedirecteur) zijn recent opgestapt. Toch behoudt Starmer voorlopig het vertrouwen binnen zijn fractie; er is geen breed gedragen opvolger klaarstaan en veel potentiële kandidaten zijn politiek belast of gelinkt aan Mandelson.
Het Mandelson-epysode valt samen met een reeks andere blunders die Starmer hebben geschaad: de controversiële aanpak van rellen bij asielcentra, het vrijlaten van duizenden gedetineerden om plaats te maken, het ‘Freebie-gate’ rondom dure geschenken van een weldoener en oude problematische tweets rond een activist. Hoewel zijn buitenlandse beleid — met name steun voor Oekraïne — waardering oogst, wegen die punten momenteel niet op tegen de binnenlandse reputatieschade en terugkerende beleids-omslagen.
Het echte risico voor Starmer ligt op korte termijn: op 7 mei vinden grootschalige regionale en lokale verkiezingen plaats (Wales, Schotland en veel Engelse gemeenten). Als Labour daar zwaar verliest, vooral in traditioneel rode gebieden als Wales, kan de interne druk op zijn vertrek explosief groeien. Vooralsnog blijft hij weigeren op te stappen en stelt hij dat hij pas bij de volgende algemene verkiezingen zal worden beoordeeld. Zijn positie is daarmee voorlopig veilig — maar kwetsbaar, afhankelijk van de uitkomst van de komende verkiezingen en verdere onthullingen rond Mandelson.