Ongevraagde berichten over geld- of bankzaken zijn een dikke 'red flag'

In dit artikel:

De kern van vrijwel alle oplichtingspraktijken is volgens de auteur dat slachtoffers worden overvallen met intimidatie, druk en haast. Wie onverwacht wordt gevraagd om geld over te maken, inloggegevens te delen of snel actie te ondernemen, moet daarom eerst afstand nemen en de situatie onafhankelijk controleren. Een fysiek traceerbare aanbieder verkleint het risico, al biedt dat geen volledige garantie.

Bij onbekende webshops adviseert de auteur vooraf onderzoek te doen naar de leeftijd van het domein via SIDN, reviews, adresgegevens en de aanwezigheid van een echt bedrijf op Google Maps. Aankopen via directe links op sociale media en aanbiedingen die te mooi lijken om waar te zijn, brengen extra risico’s mee. Duurdere producten kunnen beter bij bekende webshops of fysieke winkels worden gekocht. Betalen via de officiële bankapp zou volgens de auteur veiliger zijn dan internetbankieren via een link, maar ook dan blijft voorzichtigheid nodig.

Ongevraagde sms’jes, e-mails, voicemails en berichten met een betaallink zijn vaak phishing. De afzender en vooral de domeinnaam achter een link moeten zorgvuldig worden gecontroleerd. Nog veiliger is rechtstreeks inloggen via de officiële website of app, zonder de link in het bericht te gebruiken. Dezelfde voorzichtigheid geldt voor fysieke brieven. Bij Booking-fraude kunnen oplichters zelfs via een gehackt accommodatieaccount om een nieuwe betaling of verificatie vragen. Contact opnemen met Booking of de accommodatie via een officieel kanaal is dan verstandiger dan reageren in de chat.

Ook datingfraude begint vaak met het verplaatsen van het gesprek buiten het datingplatform. Verhalen over verblijf in het buitenland, verloren bankpassen of paspoorten en verzoeken om geld zijn duidelijke waarschuwingstekens. Hetzelfde geldt voor romantische contacten die slachtoffers naar crypto- of beleggingsmogelijkheden proberen te lokken. Bij zogenoemde pigbutchering-fraude bouwen criminelen eerst vertrouwen op om daarna grote investeringen los te krijgen. Alleen bekende banken, beleggingsplatforms en dienstverleners zijn volgens de auteur betrouwbare uitgangspunten.

Bij berichten of telefoontjes van bekenden die dringend geld nodig hebben, moet contact worden opgenomen via een al bekend telefoonnummer. Een nieuw nummer, een dringende betaallink en zelfs gemanipuleerde AI-stemmen kunnen deel uitmaken van de fraude. Met familie kan vooraf een codewoord worden afgesproken. Banken en andere digitale diensten vragen klanten volgens de auteur niet onverwacht om wachtwoorden, codes, geld naar een ‘veilige rekening’ of toegang tot hun apparaat. Een vermeende bankmedewerker kan onafhankelijk worden teruggebeld via de officiële app of website.

Babbeltrucs, nepagenten en nepmedewerkers van nutsbedrijven proberen mensen door snelle, overrompelende gesprekken tot handelen te bewegen. De aanbeveling is om niemand onder druk binnen te laten, het gesprek af te breken en bij twijfel zelf de politie of het bedrijf via een officieel nummer te bellen. Ook voor dienstverlening aan huis, zoals slotenmakers en loodgieters, is het verstandig vooraf het bedrijf, adres en reviews te controleren in plaats van blind op een online advertentie te vertrouwen.

De algemene boodschap is dat enkele seconden nadenken, niet klikken op onverwachte links en een verzoek via een onafhankelijk kanaal controleren veel schade kan voorkomen. Vooral verzoeken die rechtstreeks over geld, bankzaken of inloggegevens gaan, verdienen extra wantrouwen.