Ongeopende medicijnen hoeven in de toekomst niet meer de prullenbak in

In dit artikel:

Brussel heeft besloten dat apotheken in de toekomst ongeopende geneesmiddelverpakkingen onder strikte voorwaarden mogen terugnemen en opnieuw verstrekken aan andere patiënten. Uit onderzoek, dat in Nederland sinds 2012 onder leiding van apotheker en hoogleraar Bart van den Bemt is uitgevoerd, blijkt dat dit veilig kan en tegelijk kosten bespaart, duurzamer is en de beschikbaarheid van medicijnen kan verbeteren.

In Nederland komt aanvankelijk vooral sprake van heruitgifte van goed houdbare, dure middelen, zoals sommige kankermedicijnen. Ziekenhuizen hebben een veilige werkwijze ontwikkeld: middelen worden bij uitgifte in een verzegeld zakje gedaan en, voor temperatuurgevoelige geneesmiddelen, voorzien van een thermochip die de opslagtemperatuur registreert. Als een patiënt een middel onbeschadigd en ongebruikt terugbrengt, wordt de seal en eventueel de temperatuurregistratie gecontroleerd; in 90% van de onderzochte gevallen bleek heruitgifte mogelijk.

Van den Bemt benadrukt de milieu- en kostenmotieven: dagelijks verdwijnen ongeveer 400 kilogram geneesmiddelen in de afvalbak, wat jaarlijks meer dan 100 miljoen euro kost — volgens hem "doodzonde" — en het verbrandingsproces scheelt naar schatting het equivalent van meer dan 10.000 bomen. Financieel kan heruitgifte naar schatting 20 tot 50 miljoen euro per jaar besparen, geld dat kan worden gebruikt voor zorgpersoneel, andere medicijnen of om tekorten te verkleinen.

Grootschalige heruitgifte was tot nu toe beperkt door wetgeving en het risico op vervalste middelen, maar het seal-systeem moet dat risico verminderen. Om de Brusselse mogelijkheid in Nederlandse praktijk te brengen, moet de Geneesmiddelenwet worden aangepast. Daarbij moeten onder meer worden bepaald welke geneesmiddelen in aanmerking komen, welke apotheken mogen heruitgeven en aan welke voorwaarden. Het herzieningsproces voor de Nederlandse wet wordt geschat op ongeveer drie jaar.