Extreem lawinegevaar in Alpen: 'Heb ik nog nooit meegemaakt'
In dit artikel:
Het huidige wintersportseizoen kent in grote delen van de Alpen een uitzonderlijk hoog lawinegevaar. Het aantal dodelijke slachtoffers ligt al boven het normale jaargemiddelde (ongeveer honderd per seizoen) terwijl het seizoen nog zo'n anderhalve maand duurt; recent kwam een 71-jarige Nederlander om het leven bij een lawine in het Oostenrijkse Tirol. In 2024 en 2025 vielen samen ruimschoots tientallen slachtoffers, vooral in Frankrijk, Italië, Oostenrijk en Zwitserland, waar herhaaldelijk de twee hoogste risiconiveaus (4 en 5) werden afgegeven.
Lawine-experts en meteorologen wijzen op twee oorzaken: grote, recente sneeuwval en een kwetsbare onderlaag. In delen van de Alpen is de afgelopen dagen 2 tot 3 meter sneeuw gevallen; door windlagen vormt die bovenlaag een slappe plaat die gemakkelijk kan wegschuiven. Eerder in de winter waren de condities juist sneeuwarm geweest; een dunne, verharde korst onderaan maakt dat de nieuwe sneeuw als zwaar gewicht op een instabiele basis rust. Daardoor ontstaan vooral offpiste veel uitgegleden lawines, maar dit jaar zijn ook gebieden vlak langs de pistes gevaarlijker dan gebruikelijk.
De temperatuurstijging die voor komende week wordt verwacht (op sommige plekken tot circa 15 °C) brengt een extra risico. Smeltend water maakt zwakke lagen in het sneeuwdek actiever, waardoor spontane, niet door mensen veroorzaakte lawines voorkomen. Die kunnen niet alleen op hellingen schade veroorzaken maar ook pisteroutes, wegen en infrastructuur treffen. Bovendien geeft het grote smeltvolume risico op hogere waterafvoeren in de Maas- en Rijnbekkens, met mogelijke gevolgen tot in Nederland.
Advies van deskundigen: blijf waar mogelijk op geprepareerde pistes. Wie toch offpiste wil, moet alleen gaan met de juiste veiligheidsuitrusting — transceiver (lawinepieper), sonde en schep — en bij voorkeur onder begeleiding van een ervaren berggids. De combinatie van diep, kijkend sneeuwdek en aanhoudende activering betekent dat het verhoogde gevaar waarschijnlijk het hele seizoen actief blijft.