Onduidelijk waar miljarden van Defensie aan worden uitgegeven

In dit artikel:

De Algemene Rekenkamer stelt op Verantwoordingsdag vast dat onduidelijk is waaraan het ministerie van Defensie miljarden aan toekomstige betalingen bindt. Van de meer dan 500 miljard euro aan verplichtingen in 2025 is circa 7 miljard euro niet helder verantwoord; ongeveer 4,4 miljard daarvan ligt bij Defensie. Daarmee is het departement, dat recent extra middelen kreeg en het NAVO-doel van 2 procent haalde, op negatieve wijze koploper in onduidelijkheden.

Door toegenomen geopolitieke spanningen is snelheid bij inkoop belangrijker geworden, waardoor Defensie vaker een beroep deed op uitzonderingsregels bij aanbestedingen. Die afwijkingen waren echter niet altijd adequaat onderbouwd; de Rekenkamer noemt bijvoorbeeld opdrachten aan één leverancier zonder de noodzakelijke motivering. De kamer betreurt ook dat de verantwoordelijke minister niet openlijk erkende dat er problemen zijn, iets wat volgens voorzitter Pieter Duisenberg een belemmering is voor leren binnen de overheid.

De beveiliging van militaire terreinen blijft een ernstig punt: vorig jaar legde de Rekenkamer al bezwaar neer en het huidige verbeterplan schiet nog tekort. Bovendien ontbreekt goede coördinatie rond de nationale Veiligheidsstrategie, waardoor het proces versnipperd is en parlementaire controle bemoeilijkt wordt.

Andere signalen van risico betreffen langdurige screening van asielzoekers (bijna twee jaar in plaats van twee weken) en IT-problemen bij de overheid. Over alle ministeries noemt de Rekenkamer drie ernstige onvolkomenheden: de beveiliging van defensieobjecten, de financiën van Buitenlandse Zaken en de grote achterstanden in de strafrechtketen — met name de zorgwekkende doorlooptijden bij zedenzaken waarvoor nog geen zicht op verbetering is.