Onduidelijk of Venezuela democratie of investeringsvriendelijke dictatuur wordt
In dit artikel:
Delcy Rodríguez, tot begin dit jaar een sleutelfiguur in het Maduro‑kabinet en lange tijd diens vertrouweling, werd op 5 januari na de Amerikaanse ontvoering van Nicolás Maduro door het parlement tot interim‑president benoemd. Sindsdien probeert ze Washington te vriend te houden terwijl ze tegelijk haar eigen macht in Venezuela verstevigt, iets waar analisten alarm over slaan.
In korte tijd schoof Rodríguez van oorlogsretoriek naar diplomatie: ze voerde een telefoongesprek met president Trump medio januari en zette daarop stappen om sancties te versoepelen en economische prikkels voor buitenlandse investeerders te bieden. Op 19 maart erkende de VS haar formeel als staatshoofd en werkt Washington snel aan het opheffen van olie‑sancties. Op een investeringsconferentie in Miami promootte Rodríguez recent de mogelijkheden in de oliemarkt, waarbij de naam van Maduro opvallend afwezig bleef.
Tegelijkertijd ontmantelt Rodríguez systematisch de invloedssfeer van haar voorganger. Ze verving bijna de helft van het kabinet, benoemde nieuwe legercommandanten, liet tientallen Maduro‑bondgenoten ontslaan of zelfs arresteren en maakte ruim honderd politieke gevangenen vrij als blijk van goede wil. Ook hief ze het staatsmonopolie op olie op — een fundamentele koerswijziging ten opzichte van het vorige regime. Haar broer Jorge, voorzitter van het parlement, en nauwe vertrouwelingen blijven politieke steunpunten vormen.
De oppositie worstelt met de nieuwe situatie. Rechts‑populistische leider María Machado, die internationaal steun oogstte en vorig jaar een Nobelprijs kreeg, blijft populair in peilingen maar heeft moeite om via Washington invloed uit te oefenen; zij kreeg geen duidelijke toezeggingen en kreeg het advies voorlopig in het buitenland te blijven vanwege veiligheidszorgen.
Deskundigen waarschuwen dat Rodríguez vooral bezig lijkt met het inrichten van een eigen autoritaire machtsbasis: economische concessies aan de VS gaan gepaard met het omringen van zichzelf met loyale hardliners. De centrale vraag voor Venezolanen en internationale partners is of de VS streeft naar een echte democratische overgang, of genoegen neemt met een bekwaam maar autoritair bestuur dat meewerkt met Washington en buitenlandse investeerders.