Onderzoeksjournalist Arno Wellens waarschuwt: 'Corona is niet voorbij, de rekening loopt door tot 2057'

In dit artikel:

Arno Wellens waarschuwt dat het idee dat de coronapandemie voorbij is een gevaarlijke misvatting is. In een recent videobericht zegt hij dat veel maatregelen, bestuurlijke keuzes en financiële gevolgen uit de coronaperiode nog doorwerken en dat de systemen die toen zijn opgezet niet zomaar zijn verdwenen.

Zijn waarschuwing valt samen met lopende hoorzittingen in de Tweede Kamer over het coronabeleid. Terwijl veel Nederlanders het debat willen laten rusten, stelt Wellens dat die afnemende publieke aandacht politiek nuttig kan zijn voor degenen die besluiten uit die periode willen consolideren. Een Kamerhoorzitting alleen verandert volgens hem weinig aan al bestaande structuren.

Centraal in zijn kritiek staat het idee dat de pandemie is gebruikt om beleid door te voeren dat daarvoor politiek moeilijker realiseerbaar was. Als voorbeelden noemt hij de uitbreiding van vormen van digitale identiteit, Europese schulden en fiscale ingrepen die volgens hem anders zijn gepresenteerd dan de daadwerkelijke bedoeling.

Wellens wijst expliciet op het Amerikaanse dataverwerkingsbedrijf Palantir. Volgens hem voerde Palantir al in de zomer van 2019, dus vóór de coronauitbraak, lobby bij de Nederlandse overheid voor een digitaal paspoort dat diverse onderdelen van iemands digitale identiteit kan koppelen en voor opsporingsdoeleinden beschikbaar zou maken. Hoewel de Tweede Kamer dat voorstel toen afwees, betoogt Wellens dat coronagelden later ruimte gaven om delen van zo’n digitale infrastructuur op te bouwen.

Hij concludeert dat sommige coronamaatregelen de neiging hebben permanent te worden: het digitale paspoort zou volgens hem na de zomer weer op tafel komen en de financiële nasleep — in zijn woorden — loopt door tot 2057. Wellens benadrukt dat de discussie dus niet alleen moet gaan over gemaakte fouten tijdens de crisis, maar ook over welke nieuwe systemen en verplichtingen blijvend zijn.

Context: Palantir is internationaal omstreden vanwege privacy- en controlevraagstukken, en digitale identiteit is in veel landen onderwerp van politiek en juridisch debat. Wellens’ oproep is primair een pleidooi voor blijvende parlementaire en maatschappelijke scherpte, zodat tijdelijke crisismaatregelen niet ongemerkt blijvende macht of kosten opleveren.