Onderzoekers: sterk bewijs voor relatie tussen vapen en longkanker

In dit artikel:

Australische kankerspecialisten van de universiteiten van New South Wales en Sydney hebben een heranalyse uitgevoerd van studies uit 2017–2025 en rapporteren in het vakblad Carcinogenesis “sterke signalen” dat vapen cellen en DNA in mond en longen beschadigt. De schadepatronen lijken op vroege, voorstadia-achtige veranderingen die ook bij tabaksrook voorafgaan aan kanker, waardoor de onderzoekers concluderen dat vapen risico’s voor long- en mondkanker plausibel maakt — al valt op dit moment nog niet te zeggen hoe groot dat risico precies is.

Omdat e-sigaretten technisch pas sinds de vroege jaren 2000 op grotere schaal bestaan en veel vapers (ex-)rokers zijn, zijn langetermijnstudies naar daadwerkelijke kankerincidentie lastig. Daarom richtte het team zich op vroege biologische signalen van carcinogenese in plaats van op het aantal kankerdiagnoses. De vondst versterkt eerdere aanwijzingen dat vapen niet onschadelijk is en DNA-schade kan veroorzaken.

Nederlandse experts en onderzoekers reageren dat dit extra bewijs beleidsmakers aankan aanzetten tot strengere maatregelen: drempels voor jongeren verhogen en inzetten op een nicotinevrije generatie. Tegelijk wijzen zij erop dat jongeren vaak ongevoelig zijn voor waarschuwingen over lange-termijnschade en gevoelig voor groepsdruk en het ‘coole’ imago van vapes op social media. Critici noemen de vaperindustrie ook verantwoordelijk voor een geromantiseerd beeld dat vapen minder schadelijk zou zijn dan roken.

Onderzoekers waarschuwen dat het eerdere patroon bij tabaksrook — decennialange vertraging voordat beleid en medische consensus volgden — zich met vapen niet zou moeten herhalen. Persoonlijke verhalen in het artikel illustreren dat vapen snel verslavend kan zijn en in enkele gevallen bijna dodelijke gevolgen had, wat de oproep tot beleidshandelen ondersteunt.