Onderzoekers: duizenden kinderen hebben geen bril, terwijl die wel nodig is

In dit artikel:

Onderzoek in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid toont dat veel Nederlandse kinderen die een bril nodig hebben die niet hebben, of een ongeschikte bril dragen. Onder leiding van Ruth van Nispen (Amsterdam UMC) schatten de onderzoekers dat ongeveer 634.000 kinderen bijziend of verziend zijn; dat aantal kan verder toenemen door meer schermtijd. Zonder goede correctie lopen kinderen risico op slechtere schoolprestaties, sociaal-emotionele belemmeringen en medische schade zoals verergering van de afwijking of het ontstaan van een lui oog.

Een door Ipsos I&O uitgevoerde enquête wijst uit dat ongeveer 16% van de ouders financiële drempels ervaart bij de aanschaf van een kinderbril. Ouders stellen aankopen uit, vervangen kapotte brillen niet of kiezen voor goedkope alternatieven die niet altijd adequaat corrigeren. Omdat groeiende kinderen vaak jaarlijks een nieuwe bril nodig hebben, bedraagt de gemiddelde kostenpost circa €274 per jaar, wat volgens de onderzoekers verklaart waarom tienduizenden kinderen mogelijk met een ongeschikte bril rondlopen.

In pilots bij gezinnen onder of net boven de armoedegrens blijkt dat zo’n 30% van de kinderen die een bril nodig heeft er geen heeft. De onderzoekers ramen dat ongeveer 64.000 kinderen in deze inkomensgroep een bril nodig hebben en dat duizenden daarvan helemaal niets dragen. Praktische initiatieven zoals de Brillenbus (een mobiele opticien die scholen in achterstandswijken bezoekt) illustreren het probleem: kinderen met zeer beperkt zicht krijgen soms extra leerondersteuning zonder dat hun visuele beperking bekend is.

Als oplossingen adviseren de onderzoekers vergoeding van kinderbrillen via het basispakket en frequenter screenen van ogen (huidige controle vindt alleen rond 4–5 jaar plaats). Daarnaast bevelen ze leefstijlmaatregelen aan: de 20-20-20-rustregel bij schermgebruik en dagelijks minstens twee uur buiten spelen.

Demissionair minister Bruijn noemt het onwenselijk dat kinderen op liefdadigheid aangewezen zijn en vroeg het Zorginstituut advies over opname van brillen in het basispakket; dat advies wordt later dit jaar verwacht. Ter overbrugging is €750.000 aan tijdelijke subsidies beschikbaar gesteld voor fondsen die ouders helpen bij de aanschaf van een bril.