Onderzoeker ziet opvallende ontwikkeling: 'Nederlanders met migratieachtergrond stemmen nu relatief vaker'
In dit artikel:
Onderzoekers van het Nationaal Kiezersonderzoek 2025, onder leiding van Floris Vermeulen (met Niels Spierings en Nella Geurts), constateren een opvallende kentering: bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 stemden Nederlanders met een migratieachtergrond relatief vaker dan Nederlanders zonder migratieachtergrond. Waar die groep in 2021 nog minder vaak naar de stembus ging, was dat verschil in 2023 verdwenen en in 2025 omgedraaid.
Vermeulen waarschuwt dat het NKO niet volledig representatief is — het bevat meer politici-geïnteresseerden dan de gemiddelde kiezer — maar het beeld wijst op twee tegengestelde trends binnen de groep: een deel dat afhaakt en niet meer meedoet, en een duidelijk zichtbare, groeiende groep die juist wordt gemobiliseerd. Die mobilisatie hangt volgens de onderzoekers samen met het politieke klimaat: thema’s als integratie, migratie en islam en het opkomen van migratiekritische partijen (in 2023 en in peilingen voor 2025) hebben veel kiezers met een migratieachtergrond aangespoord om tegen uitsluiting en xenofobie in te brengen door wél te stemmen.
Tegelijkertijd blijft er brede onvrede over politieke vertegenwoordiging; veel kiezers met een migratieachtergrond voelen zich onvoldoende vertegenwoordigd, ook als ze wel hun stem uitbrengen. Politieke voorkeuren liggen gemiddeld links-progressiever binnen deze groep, met aandacht voor vragen rond uitsluiting, armoede en diversiteit — partijen als PRO en Denk plukken daarvan de vruchten.
De bevindingen zijn relevant voor stedelijke politiek, met name Amsterdam: meer dan twintig procent van het electoraat heeft een migratieachtergrond en veel van hen wonen in steden. In sommige Amsterdamse wijken blijft op lokaal niveau de opkomst laag, deels door het gevoel dat de politiek niet voor hen werkt. Tegelijk toont het onderzoek hoop: een groeiende groep Amsterdammers met een migratieachtergrond gebruikt stemmen als instrument om via de democratie verandering en betere vertegenwoordiging te bewerkstelligen.