Onderzoeker Jackson Jack (38) neemt lessen mee uit Groningen voor zijn thuisland Nigeria. 'De situatie is echt zorgelijk'
In dit artikel:
Op een bijeenkomst van Kennisplatform Leefbaar en Kansrijk Groningen werden donderdagavond aan de Rijksuniversiteit Groningen twee documentaires vertoond die een opmerkelijke parallel trekken tussen de gevolgen van gaswinning in Groningen en oliewinning in Nigeria’s Niger Delta. De films — één over de aardbevingsschade in Groningen en één over de vervuiling en verwaarlozing in de Niger Delta — laten bewoners aan het woord die al jaren vechten voor erkenning en herstel.
Milieuonderzoeker Jackson Tamunosaki Jack (38) van de RUG, zelf opgegroeid in de Niger Delta, presenteerde zijn onderzoek naar de verwoestende effecten van oliewinning op milieu, levensonderhoud en culturele identiteit. Waar zijn grootvader vroeger van de visserij kon leven, zijn rivieren nu zwart en vissen massaal gestorven; de economische schade gaat gepaard met een verlies aan sociale en culturele fundamenten. Jack betoogt dat zowel Shell als de Nigeriaanse overheid zich onttrekken aan hun verantwoordelijkheid en soms zelfs beschuldigingen naar lokale vissers schuiven om olielekkages te verklaren.
Tegelijkertijd benadrukten sprekers de verschillen met Groningen: in Nigeria worden activisten vermoord en ontbreekt structurele hulp en sanering, terwijl Nederland — na een vernietigende parlementaire enquête in 2023 — weliswaar langzaam maar richting herstel beweegt en gasputten zijn afgesloten. Jack waarschuwt echter dat de Nigeriaanse regering nieuw boren in de delta wil toestaan en pleit ervoor dat men daarvan leert: geen nieuwe exploitatie voordat bestaande schade is hersteld.
Ook in Groningen klinken kritische noten. Nienke Busscher van het kennisplatform wees op trage versterkings- en herstelwerkzaamheden en de vraag of belangen van bewoners voldoende worden geborgd in de herziene Mijnbouwwet, waarin volgens haar (en Jack) olie- en gasbedrijven opnieuw te veel invloed krijgen.
Jack roept op tot internationale en burgergedreven samenwerking: gezamenlijke lobby’s en publieke aandacht kunnen oliebedrijven en overheden ter verantwoording roepen. Volgens hem kunnen Groningers bijdragen door de situatie in de Niger Delta onder de aandacht te brengen en zo druk op besluitvormers en bedrijven op te bouwen. De avond had vooral tot doel bewustwording te vergroten en solidariteit tussen getroffen gemeenschappen wereldwijd te stimuleren.