Gemeenteraadsverkiezingen gaan vooral over wonen en veiligheid

In dit artikel:

Voor de gemeenteraadsverkiezingen staat de wooncrisis in grote delen van Nederland bovenaan de agenda, vooral bij jongeren: ongeveer de helft van de jonge kiezers noemt wonen als belangrijkste onderwerp. Dat komt doordat starters het meest te maken hebben met woningnood, lange wachttijden voor sociale huur en andere problemen op de huizenmarkt. Oudere kiezers leggen de nadruk juist op veiligheid (ongeveer 47 procent), met zorgen over wijkagenten, overlast en gerichte delicten zoals babbeltrucs en oplichting van ouderen.

Er zijn duidelijke regionale verschillen: in de meeste gebieden scoort wonen het hoogst, maar in het zuidwesten en langs de grote rivieren speelt veiligheid een grotere rol. In grensregio’s zoals Limburg en delen van Groningen staat de leefbaarheid van de buurt bovenaan. Een interactieve kaart bij het onderzoek toont per regio welke thema’s doorslaggevend zijn.

Over de mate waarin lokale kwesties bepalen hoe mensen stemmen: 53 procent baseert de keuze vooral op gemeentelijke onderwerpen, 34 procent houdt rekening met een mix van lokaal en landelijk beleid, en 9 procent laat zich vooral leiden door landelijke politiek — een groep waar relatief vaak kiezers van PVV en Forum voor Democratie tussen zitten, met name vanwege standpunten over asielopvang. Bijna drie op de tien kiezers die al weten wat ze stemmen kiezen voor een lokale partij; gegeven redenen zijn wantrouwen richting landelijke partijen en het gevoel dat lokale kandidaten beter betrokken en geworteld zijn in de gemeenschap. Wettelijk moeten raadsleden bovendien in de gemeente wonen waarin zij zetelen.

Het onderzoek werd uitgevoerd van 3 tot en met 5 maart 2026 onder ruim 22.000 leden van het RTL Nieuwspanel en is gewogen op leeftijd, geslacht, opleiding, werkzaamheid en politieke voorkeur.