Onderzoek waarschuwt voor explosieve stijging medicijnkosten: uitgaven kunnen verdubbelen tot 8 (!) miljard euro

In dit artikel:

De Nederlandse uitgaven aan medicijnen kunnen de komende jaren sterk stijgen. Volgens een analyse van ABN Amro zouden de jaarlijkse kosten ongeveer 8 miljard euro bedragen als voor elke aandoening één nieuw medicijn wordt vergoed. Dat is ruim twee keer zoveel als Nederland in 2023 aan medicijnen uitgaf. In de Horizonscan van Zorginstituut Nederland staan medicijnen die naar verwachting binnen twee jaar worden goedgekeurd. Als alle aangekondigde middelen zouden worden vergoed, zouden de kosten oplopen tot 35 miljard euro per jaar. Omdat meerdere medicijnen vaak voor dezelfde aandoening worden ontwikkeld, acht ABN Amro dat scenario niet realistisch.

De overheid probeert de uitgaven te beperken. Dure medicijnen worden na goedkeuring door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) tijdelijk in de zogenoemde sluis geplaatst. Zorginstituut Nederland beoordeelt vervolgens de werking en kosteneffectiviteit, waarna het ministerie van VWS met fabrikanten over de prijs onderhandelt.

Volgens de bank houdt deze aanpak de zorgkosten in bedwang, maar leidt zij ook tot langere wachttijden voor patiënten. De gemiddelde tijd tussen Europese goedkeuring en beschikbaarheid in Nederland nam toe van 252 dagen in 2019 tot 493 dagen in 2025. Van 51 middelen die begin dit jaar in de Nederlandse sluis zaten, waren er 48 al in Duitsland en 25 in België vergoed.

ABN Amro waarschuwt bovendien dat Nederland door de trage introductie minder aantrekkelijk wordt voor klinisch onderzoek. De bank pleit daarom voor meer ruimte in het vergoedingsbeleid. Nieuwe effectieve medicijnen kunnen volgens de onderzoekers niet alleen gezondheidswinst opleveren, maar ook zorgkosten elders verlagen en werkgelegenheid en belastinginkomsten stimuleren.