Onderzoek: VR-film versterkt passende zorg door zorgprofessionals het patiëntperspectief te laten ervaren

In dit artikel:

In het Jeroen Bosch Ziekenhuis (JBZ) gebruiken zorgverleners al jaren een virtual reality-film waarmee ze een ziekenhuisbezoek door de ogen van een patiënt beleven. Nieuw onderzoek, recent gepubliceerd in Medical Teacher, toont aan dat die ervaringsgerichte aanpak daadwerkelijk effect heeft: direct na het bekijken voelen deelnemers zich ‘wakker geschud’ en weken later gedragen ze zich patiëntgerichter.

Aan het onderzoek namen 19 zorgprofessionals deel; zij keken naar een VR-beeld van een opname op de Spoedeisende Hulp en een polikliniekbezoek en werden meteen en enkele weken later geïnterviewd. De film maakte tastbaar hoe het is om onzeker te zijn, te moeten wachten of over je heen heen te laten praten — en benadrukte hoe belangrijk vertrouwen, aandacht en mensgerichte zorg zijn. Volgens onderzoeker David Engelhard gaf de ervaring inzicht in het ongemak van patiënten en in de impact van ontbrekend oogcontact en gehaaste gesprekken.

Die inzichten vertaalden zich in concreet ander handelen: deelnemers gaven aan vaker oogcontact te maken, rustigere uitleg te geven, naast patiënten te gaan zitten en expliciet aandacht te besteden aan de persoon achter de klacht. De methode blijkt vooral waardevol voor jonge of onervaren medewerkers die zelf weinig patiëntervaring hebben, maar ook ervaren collega’s werden eraan herinnerd wat patiënt-zijn kan betekenen.

De VR-film maakt deel uit van het programma Toen werd je zelf ziek, geïnitieerd door internist-infectioloog Marjan van Apeldoorn en unithoofd Ankie van den Broek. Zoals Van Apeldoorn het samenvat: goede zorg speelt zich vaak buiten protocollen af; het draait om aansluiten, luisteren en durven verschil te maken. Het onderzoek bevestigt dat VR-ervaringsleren kan helpen die menselijke kant van zorg zichtbaar en veranderbaar te maken.