Onderzoek TU Delft: noordelijke ijskap op Mars veel jonger dan gedacht - 'slechts' miljoenen jaren oud

In dit artikel:

Onderzoekers van de TU Delft en het Duitse Lucht- en Ruimtevaartcentrum (DLR) hebben via zwaartekrachtmetingen aangetoond dat de noordelijke ijskap op Mars tussen de 2 en 12 miljoen jaar oud is, wat aanzienlijk jonger is dan eerder aangenomen. De ijskap, die tot drie kilometer dik is en bestaat uit water- en koolstofdioxide-ijs, groeit nog steeds en drukt het rotsachtige oppervlak van Mars langzaam naar beneden met een snelheid tot 0,13 millimeter per jaar. Dit wijst op een bijzonder stroperige mantel onder de korst, die 10 tot 100 keer stroperiger is dan die van de aarde.

Met behulp van radarmetingen vanuit satellieten konden de onderzoekers bovendien de gelaagdheid van het ijs en de onderliggende rotsbodem bestuderen. Daarbij bleek de ondergrond opvallend vlak, wat erop duidt dat de ijsmassa relatief jong is. Dit suggereert dat Mars recentelijk aan een nieuwe ijstijd is begonnen, waarbij het afwisselend dichter bij en verder van de zon staat, vergelijkbaar met ijsperioden op aarde.

Verder tonen de metingen aan dat, ondanks de koude polaire regio’s, rond de evenaar vulkanische activiteit plaatsvindt door mantelpluimen die warmte naar het oppervlak transporteren. Dit verklaart ook de recente metingen van Marsbevingen door NASA’s Insight-missie en maakt toekomstige vulkaanuitbarstingen waarschijnlijk. Mars blijkt geen koude, dode planeet, maar vertoont actieve interne processen die het oppervlak en de interne structuur blijven beïnvloeden.

De onderzoekers benadrukken dat de geologische processen op Mars sterk verschillen van die op aarde, waar plaattektoniek een grote rol speelt. Op Mars domineren vulkanische uitbarstingen en inslagkraters het landschap. Bovendien had Mars vermoedelijk ooit een oceaan, die inmiddels verdwenen is, en de vraag waar het water gebleven is, blijft openstaan.

Momenteel werkt de TU Delft samen met het DLR aan een voorstel voor ESA om in 2041 een zwaartekrachtmissie naar Mars te lanceren, genaamd Mars Quantum Gravity Sensing Mission (MaQuIs). Dit project maakt gebruik van quantumtechnologie voor uiterst nauwkeurige en stabiele zwaartekrachtmetingen. Dankzij deze missie hopen wetenschappers het zwaartekrachtsveld van Mars gedetailleerder in kaart te brengen en ontwikkelingen in de planetaire manteldynamica beter te begrijpen, wat nieuwe inzichten kan opleveren over het ontstaan en het functioneren van rotsachtige planeten, inclusief de aarde.

Bart Root, universitair docent aan de TU Delft en lid van het onderzoeksteam, ziet deze missie als een belangrijke stap om het unieke karakter van Mars verder te ontrafelen. Ruimtemissies vergen tijd, maar leveren langdurige wetenschappelijke inzichten, wat cruciaal is voor het vergroten van onze kennis over het zonnestelsel en de vele planeten buiten ons eigen sterrenstelsel.