Onderzoek: sociaaleconomisch zwakkeren worden zwaarder gestraft

In dit artikel:

Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) rapporteert dat verdachten met zwakkere sociaaleconomische kenmerken gemiddeld zwaarder worden gestraft dan beter gefortuneerden. Op basis van ruim 2,5 miljoen strafzaken met bijna 1,2 miljoen verschillende verdachten vindt het WODC dat factoren als opleidingsniveau, arbeidsmarktstatus, huishoudinkomen en woonstatus samenhangen met een grotere kans op gevangenisstraf en met langere celstraffen; mensen met een betere sociaaleconomische positie krijgen vaker geldboetes. Migratieachtergrond blijkt bij de uitkomsten in het strafrecht minder bepalend dan de economische en sociale positie. Het onderzoek wijst er ook op dat rechters veel ruimte hebben voor maatwerk — bijvoorbeeld door rekening te houden met iemands baan — waardoor uiteenlopende straffen niet per se onwettig zijn, maar dat er relatief weinig formele eisen zijn aan de motivering van die straffen. De bevindingen roepen vragen op over gelijke behandeling en transparantie in strafoplegging en laten zien hoe sociale ongelijkheid doorwerkt in het strafrecht.