Onderzoek PThU: financiële motieven domineren kerkelijk grondbezit

In dit artikel:

Woensdag publiceerde de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) in Utrecht een rapport waarin onderzoekers vaststellen dat grond in kerkelijk en theologisch denken in Nederland grotendeels is weggezakt. Hoewel de Bijbel en de kerkgeschiedenis veel aandacht hebben voor land en bodem, ontbreekt die aandacht vandaag de dag vaak: de onderzoekers spreken van een brede „grondvergetelheid”.

Protestantse kerken bezitten naar schatting zo’n 27.000 hectare landbouwgrond. In de praktijk domineren juridische en financiële overwegingen het beheer van die terreinen: verpachting aan boeren, verkoop voor woningbouw en het genereren van inkomsten om gemeenten in stand te houden. Daardoor blijft theologische reflectie op grond achterwege. Die verschuiving toont zich ook in taal en liturgie; kerkdiensten hebben aandacht voor licht, lucht en water, maar nauwelijks voor de bodem en de verhouding tot de schepping.

Het rapport wijst erop dat Bijbelse voorschriften, zoals het sabbatsjaar in Leviticus 25, land zien als onderdeel van een netwerk van relaties tussen mensen, God en schepping: grond is geen puur privébezit maar een gegeven dat rust en verantwoordelijkheid vraagt. De onderzoekers pleiten voor hernieuwde theologische bezinning en concreet beleid binnen kerkelijke gemeenten, juist nu discussies over landbouw, natuur en ruimtegebruik actueel zijn.