Onderzoek: partijen gebruiken lobbyteksten in programma's

In dit artikel:

De Open State Foundation, samen met NOS Bureau Regio, ontdekte dat politieke partijen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen regelmatig teksten van lobbyisten letterlijk overnemen in hun verkiezingsprogramma’s — vaak zonder bronvermelding. Met geautomatiseerde tekstanalyse vergeleken de onderzoekers meer dan duizend programma’s met circa 2300 lobbydocumenten die zij van griffies in 37 gemeenten ontvingen; daarnaast doorzochten ze lokaal beschikbare programma’s uit alle 342 gemeenten.

In ruim vijfhonderd programma’s werden overeenkomsten met lobbyteksten aangetroffen; in meer dan honderd gevallen bleek tekst woordelijk gekopieerd. Een concreet voorbeeld is een alinea uit een flyer van de Koninklijke Metaalunie die terugkwam in het CDA-programma van Deventer. Het gaat vooral om lokale partijen en om een breed scala aan belangenbehartigers — van bedrijven en brancheorganisaties tot maatschappelijke organisaties en overheidsinstanties — die dezelfde teksten naar meerdere gemeenten verspreiden.

Volgens directeur Serv Wiemers is “lobbyen in Nederland niet transparant”. De Open State Foundation pleit daarom voor duidelijke bronvermelding in programma’s en voor een lokaal lobbyregister, verwijzend naar het toenemende pleidooi voor lobbyregistratie op nationaal niveau dat recent in het coalitieakkoord is opgenomen. Het onderzoek biedt een eerste beeld, maar geen volledig overzicht van alle lobbyactiviteiten.