Onderzoek onder Syrische vluchtelingen: Aandacht voor mentale gezondheid nodig voor betere integratie

In dit artikel:

Een tienjarig onderzoek onder ruim 3.000 Syrische vluchtelingen die tussen 2014 en 2016 een verblijfsvergunning kregen, laat zien dat de eerste jaren in Nederland bepalend zijn voor hun verdere integratie. De studie van het WODC, CBS en de Erasmus Universiteit Rotterdam concludeert dat taalverwerving en toegang tot werk vroeg moeten beginnen. Veel statushouders hebben echter een slechte start door langdurig wachten, veel verhuizingen, beperkte voorzieningen, weinig privacy en onvoldoende mogelijkheden om Nederlands te leren of te werken.

De onderzoekers waarschuwen dat integratie na de inburgeringsperiode niet vanzelf doorzet. Ook de huidige opvangsituatie baart zorgen: wachttijden en verblijfsduur in opvanglocaties nemen toe en steeds meer mensen komen in de noodopvang terecht. Dat kan bestaande mentale problemen versterken. Bijna 80 procent van de onderzochte Syrisch-Nederlandse groep ervaart angst- of depressieve gevoelens, tegenover 44 procent van de algemene bevolking. Een langer verblijf in Nederland leidt bovendien niet automatisch tot een betere mentale gezondheid. Eenzaamheid en ervaren discriminatie nemen juist toe, mede doordat het veel mensen niet lukt een sociaal netwerk op te bouwen. Het rapport pleit daarom voor betere traumazorg vanaf het begin en voor voorzieningen die sociale contacten stimuleren, zoals buurthuizen en buddyprojecten.

Ook op de arbeidsmarkt blijven de verschillen groot. Na tien jaar heeft ongeveer een derde van de Syrisch-Nederlandse vrouwen betaald werk, terwijl Syrische mannen bijna net zo vaak werken als de autochtone bevolking. Zorg voor kinderen speelt volgens de onderzoekers een belangrijke rol. Ouderen, vrouwen en lageropgeleiden spreken gemiddeld minder goed Nederlands en hebben een zwakkere arbeidsmarktpositie dan jongeren, mannen en hogeropgeleiden.

Sneller aan het werk helpen kan volgens het rapport botsen met inburgering: werken laat minder tijd over voor lessen, terwijl intensieve inburgering werken bemoeilijkt. De onderzoekers zien meer in duale trajecten waarin werk en Nederlandse les worden gecombineerd, maar daarvan bestaan nog te weinig mogelijkheden.