Onderzoek naar kinderen en huiselijk geweld schiet al jaren tekort, vinden jeugdbeschermers
In dit artikel:
Al jarenlang ontbreekt er nieuw, grootschalig onderzoek naar huiselijk geweld onder kinderen; de meest recente studie dateert van 2017. Destijds schatte men dat tussen de 90.000 en 120.000 basisschool‑ en onderbouwleerlingen te maken hebben met fysiek of psychisch geweld, misbruik, verwaarlozing of opgroeien in een gezin vol ruzie — ruwweg één kind per klas. Jeugdbeschermers en de Kinderombudsman waarschuwen dat die cijfers vermoedelijk een ondergrens vormen en dat de praktijk in het afgelopen decennium flink veranderd is, waardoor hulpverlening mogelijk niet meer goed aansluit op wat kinderen nu meemaken.
Praktische en ethische obstakels bemoeilijken nieuw onderzoek: voor het afnemen van vragen bij kinderen jonger dan 16 is ouderlijke toestemming vereist, terwijl de ouders zelf soms de plegers zijn. Daarom zoeken ministeries en instanties naar alternatieve aanpakken. Minister van Jeugd Mirjam Sterk (CDA) zegt dat middelen gericht moeten worden op het in beeld krijgen van kinderen en het bieden van effectieve hulp; andere gegevensbronnen, zoals langdurige volgstudies van gezinnen en retrospectieve vragenlijsten onder 16-plussers door het CBS, leveren aanvullende schattingen.
Jeugdhulpverleners pleiten daarnaast voor centrale registratie van meldingen om sneller trends en tekortkomingen te zien. Judith Kuypers van Veilig Thuis en kinderombudsman Margrite Kalverboer benadrukken dat nieuw, betrouwbaar onderzoek nodig is om te weten "wat er nu precies speelt" en om beleid, voorlichting en onderwijsprogramma’s beter af te stemmen op de actuele problematiek.
Persoonlijke verhalen illustreren het verborgen karakter en de gevolgen van geweld thuis. De 19‑jarige Bram vertelt dat hij pas op latere leeftijd besefte dat mishandeling niet normaal is; hij worstelde met agressief gedrag en sociale problemen. Een andere ouder, Sylvia, herkende haar eigen angst in haar zoontje en besloot na hulpverlening anders te gaan opvoeden. Experts wijzen op veelvoorkomende gevolgen bij kinderen: toenemende agressie of teruggetrokkenheid, chronische spanning, slechtere schoolprestaties, nachtmerries en op langere termijn een verhoogd risico op depressie en problematische relaties.
Tot slot wijzen professionals erop dat veel gezinnen ongezien blijven door schaamte en taboe: het stijgende aantal hulpvragen is positief, maar volgens Veilig Thuis representeert dat vooral het topje van de ijsberg. Zonder beter, actueel onderzoek en verbeterde signalering blijft onbekend hoeveel kinderen nú in onveilige thuissituaties opgroeien.