Onderzoek naar invoering van Britse aanpak huiselijk geweld in Nederland: wat houdt Clare's Law in?

In dit artikel:

In het Verenigd Koninkrijk kunnen mensen sinds de invoering van Clare’s Law (2014), vernoemd naar Clare Wood die in 2009 door haar ex werd vermoord, bij de politie nagaan of een partner een verleden met huiselijk geweld heeft. Haar dader bleek eerder meerdere keren veroordeeld te zijn; dat misbruik was Clare Wood onbekend tijdens hun relatie en vormde de aanleiding voor de wet. Het Nederlandse kabinet laat nu onderzoeken of een vergelijkbaar systeem ook hier mogelijk is; de Tweede Kamer heeft daartoe een motie aangenomen.

Clare’s Law staat toe dat slachtoffers zelf, maar ook familie, vrienden, buren of hulpverleners (en soms de politie uit eigen beweging) een verzoek indienen om te controleren of iemand een geschiedenis van huiselijk geweld heeft. De politie onderzoekt vervolgens of het verstrekken van informatie nodig, proportioneel en juridisch toegestaan is. Alleen gegevens die direct betrekking hebben op huiselijk geweld — inclusief psychisch misbruik, stalking en digitaal misbruik — worden gedeeld; een volledig strafblad komt niet naar buiten. De informatie wordt mondeling verstrekt in een gesprek met de aangever.

In de praktijk stuit het systeem op meerdere problemen. Er bestaat een categorie verjaring: oudere veroordelingen kunnen “wettelijk worden verzwegen”, waardoor iemand onterecht veilig kan denken dat een partner geen verleden heeft. Ook kent het systeem een hoge drempel van ‘dringende noodzaak’, die politiekorpsen verschillend interpreteren. Capaciteitstekorten spelen mee: sommige korpsen hebben speciale teams, andere niet. Daardoor wisselt het percentage goedgekeurde verzoeken sterk per regio — van circa 75 procent in sommige korpsen tot slechts 5 procent elders. Afgelopen jaar waren er in Engeland en Wales 89.807 aanvragen; in 38.477 gevallen werd informatie verstrekt.

Kritiekpunten zijn herkenbaar: slachtoffers weten niet altijd van de wet, kosten en capaciteit veroorzaken een postcode‑loterij, en er is risico op willekeur — soms blijven uitgezette veroordelingen privé terwijl onbewezen beschuldigingen wel worden gedeeld. Er zijn ook schrijnende voorbeelden van falen: in een bekende zaak rond 2018 faalde de politie inlichtingverlening, met dodelijke gevolgen. Onderzoeken en analyses (onder meer van de Open Universiteit en het Centrum Huiselijk Geweld en Kindermishandeling) concluderen dat Clare’s Law eerder schijnveiligheid kan geven dan volledige bescherming.

D66‑Kamerlid Hanneke van der Werf benadrukt dat het geen snelle oplossing of gouden greep is, maar wel één van de maatregelen die de veiligheid van vrouwen kan vergroten. Nederlandse beleidsmakers moeten bij overname rekening houden met juridische privacyvragen, verjaringregels, capaciteit en de noodzaak van uniforme uitvoering.